Gürer: Küçükbaşta Hedefler Neden Küçüldü?

CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın açıkladığı “Kırsalda Bereket, Küçükbaşa Destek” projesine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, projenin ilk etabında 150 bin küçükbaş hayvanın üreticilere uygun şartlarda verileceğini, her üreticiye 95 dişi ve 5 erkek küçükbaş temin edileceğini açıklamıştı. Ayrıca aylık 15 bin lira bakım ve besleme desteği sağlanacağı, finansman için Ziraat Bankası aracılığıyla faizsiz kredi imkânı sunulacağı, iki yıla kadar geri ödemesiz ve yedi yıla kadar vadeli kredi kullandırılacağı belirtilmişti. Küçükbaş hayvanların bir yıllık sigorta bedelinin de devlet tarafından karşılanacağı duyurulmuştu.

“500 bin hedeften 150 bine geriledik”

Gürer, 2018 yılında kamuoyuna duyurulan ve 500 bin anaç koyun hedefi içeren projeyi hatırlatarak, bugün açıklanan programda üç yılda toplam 150 bin koyun dağıtımının öngörüldüğünü ifade etti. Hedeflerde ciddi bir daralma olduğunu savunan Gürer, hayvancılıkta yapısal sorunların çözülmeden kalıcı başarı sağlanamayacağını dile getirdi.

“1 milyon 37 bin işletmeye karşılık 1.500 destek”

Türkiye’de 1 milyon 37 bin küçükbaş işletmesi bulunduğunu belirten Gürer, yeni projeden yalnızca 1.500 işletmenin yararlanabileceğini ifade etti. Son üç yılda 112 bin işletmenin kapandığını kaydeden Gürer, destek kapsamının sektörün genel ölçeğiyle kıyaslandığında sınırlı kaldığını savundu.

“Küçükbaş varlığı ve üretim geriledi”

Gürer, resmi veriler üzerinden yaptığı değerlendirmede küçükbaş hayvan sayısında ve et üretiminde düşüş yaşandığını belirtti. 2022 yılında 56 milyonun üzerinde olan küçükbaş hayvan varlığının 2023’te gerilediğini ifade eden Gürer, koyun ve keçi eti üretiminde de düşüş olduğunu söyledi. Kurban kesim sayılarında da azalma yaşandığını kaydetti.

“İthalat sürdü”

2021–2025 döneminde küçükbaş ithalatı için 28,7 milyon dolar harcandığını belirten Gürer, ithalatın sona erdiğine yönelik hedeflerin gerçekleşmediğini ileri sürdü.

“Hibe değil, kredi modeli”

Projede hayvanların doğrudan hibe edilmediğini ifade eden Gürer, üreticinin öz kaynağı ya da kredi yoluyla hayvan alacağını, geri ödeme riskinin dikkate alınması gerektiğini söyledi. Hayvan başına aylık 150 lira bakım desteğinin mevcut yem maliyetleri karşısında sınırlı kalabileceğini belirtti.

“Yapısal sorunlar çözülmeli”

Yüksek yem maliyetleri, mera alanlarının daralması, çoban bulma sorunu ve pazarlama güçlüklerinin sektörün temel sorunları olduğunu ifade eden Gürer, kalıcı çözüm için girdi maliyetlerinin düşürülmesi ve alım garantisi mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğini savundu.

Gürer ayrıca TÜİK verilerinin de dikkatle incelenmesi gerektiğini belirterek, hayvan varlığına ilişkin farklı kurumların açıkladığı rakamlar arasında uyumsuzluk bulunduğunu ileri sürdü.

Son olarak tarımsal üretimde düşüş yaşandığını ve girdi maliyetlerinin arttığını ifade eden Gürer, gübre ve yemde sübvansiyon artırımı, mazotta vergi indirimi ve çiftçi borçlarının ertelenmesi gibi önerilerde bulundu.