CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyon Üyesi Ömer Fethi Gürer, ABD Tarım Bakanlığı’nın (USDA) yayımladığı Hayvancılık ve Ürünler Yıllık Raporu’ndaki verilerin, Türkiye’de hayvancılığın ithalata bağımlı hâle geldiğini ve üreticinin üretimden koptuğunu ortaya koyduğunu söyledi.
CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyon Üyesi Ömer Fethi Gürer, ABD Tarım Bakanlığı (USDA) tarafından yayımlanan Hayvancılık ve Ürünler Yıllık Raporunda yer alan değerlendirmelerin, Türkiye’de hayvancılığın karşı karşıya olduğu yapısal sorunları dış bir gözle ortaya koyduğunu söyledi.
Raporda, ithalata dayalı politikaların yerli üretimi güçlendirmediği, aksine sürü kaybını hızlandırdığı ve üreticiyi üretimden uzaklaştırdığı yönünde iddialar bulunduğunu belirten Gürer, bu tespitlerin sayısal verilerle desteklenmesinin dikkat çekici olduğunu ifade etti.
“Hayvan Varlığı Geriliyor”
Gürer, Cumhurbaşkanlığı Strateji Planı’nda büyükbaş hayvan varlığının 16 milyon 800 bin baş olarak yer aldığını hatırlatarak, USDA raporunda Türkiye’nin büyükbaş hayvan varlığının 2026 yılında yüzde 4 azalarak 14,3 milyon başa düşeceğinin öngörüldüğünü aktardı. Rapora göre bu gerilemenin nedenleri arasında yüksek kesim oranları, artan üretim maliyetleri ve düşük kârlılık bulunuyor.
USDA verilerinde 2025 yılında da sığır sayısının yüzde 4 azalarak 14,9 milyon başa düştüğünün belirtildiğini kaydeden Gürer, Haziran 2025’te yaşanan şap hastalığı salgını ve artan zorunlu kesimlerin bu düşüşte etkili olduğunun ileri sürüldüğünü söyledi.
Damızlık Hayvan Kesimi Uyarısı
Raporda yer alan önemli başlıklardan birinin damızlık hayvan kesimleri olduğunu vurgulayan Gürer, süt üretiminde kârlılığın kalmaması nedeniyle üreticilerin damızlık hayvanlarını kesime göndermek zorunda kaldığı iddiasına dikkat çekti. Gürer, bu durumun yalnızca mevcut hayvan varlığını değil, gelecekteki üretim kapasitesini de tehdit ettiğini belirtti.
Bir ineğin yaşamı boyunca birden fazla doğum yaptığını hatırlatan Gürer, her damızlık hayvan kesiminin süt ve buzağı kaybını da beraberinde getirdiğini ifade etti.
Buzağı Kayıpları Dikkat Çekiyor
USDA raporundaki en çarpıcı verilerden birinin buzağı kayıpları olduğunu belirten Gürer, Türkiye’de her yıl yaklaşık 400 bin ile 500 bin buzağının kaybedildiğinin raporda yer aldığını aktardı. Bu rakamın, yıllık ithal edilen sığır sayısına neredeyse eşit olduğuna işaret eden Gürer, doğum sonrası buzağı ölüm oranının yüzde 10–15 seviyesinde olduğunun belirtildiğini söyledi.
Gürer, “Bir ülke her yıl ithal ettiği kadar buzağıyı kaybediyorsa, sorun ithalatta değil, yönetimdedir,” değerlendirmesinde bulundu.
Resmi Veriler Arasında Uyumsuzluk
Gürer, USDA raporunda Türkiye’de hayvan varlığına ilişkin resmi veriler arasındaki tutarsızlıklara da yer verildiğini belirtti. TÜİK’in 2024 yılı için sığır sayısını 15,5 milyon baş, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın ise 16,9 milyon baş olarak açıkladığını hatırlatan Gürer, bu farkın sağlıklı planlama yapılmasını zorlaştırdığı ve sektöre olan güveni zedelediğinin raporda vurgulandığını söyledi.
Yem Maliyetleri ve Süt Fiyatı Baskısı
USDA raporuna göre hayvancılıkta en büyük maliyet kaleminin yem olduğuna dikkat çeken Gürer, toplam çiftlik giderlerinin yüzde 65–75’inin yem maliyetlerinden oluştuğunun belirtildiğini aktardı. Türkiye’nin yem hammaddelerinin önemli bir bölümünü ithal ettiğini kaydeden Gürer, mera hayvancılığının büyük ölçüde gerilediğini ifade etti.
Raporda, Ulusal Süt Konseyi’nin Temmuz 2025’te çiğ süt referans fiyatını litre başına 19,35 TL olarak belirlediği, buna karşın üretim maliyetinin yaklaşık 20,50 TL olduğu bilgisinin yer aldığını belirten Gürer, süt fiyatı ile maliyet arasındaki farkın üreticiyi zorladığını söyledi.
Türkiye Canlı Hayvan İthalatında Üst Sıralarda
USDA raporuna göre Türkiye’nin 2024 yılında 514 bin 869 baş sığır ithal ederek 788 milyon dolarlık canlı hayvan ithalatı gerçekleştirdiğini aktaran Gürer, bu rakamla Türkiye’nin dünyanın en büyük ikinci canlı hayvan ithalatçısı konumuna geldiğini ifade etti. Raporda, 2025 ve 2026 yıllarında ithalatın yüksek seviyelerde devam edeceğinin öngörüldüğünü belirtti.
“Çözüm İthalat Değil, Planlı Üretim”
Gürer, USDA raporundaki verilerin hayvancılıkta yaşanan sorunları bütüncül biçimde ortaya koyduğunu belirterek, çözümün ithalat politikalarında değil, üreticiyi koruyan ve planlı üretimi esas alan uygulamalarda olduğunu söyledi. Yem maliyetlerinin düşürülmesi, hayvan hastalıklarıyla etkin mücadele edilmesi ve mera hayvancılığının yeniden güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Kaynak:Tarım Pusulası
Yorum Yazın