Arjantin’den Bulgaristan’a ayçiçeği sevkiyatı başladı

Sinor.bg’nin haberine göre, geçen hafta Arjantin menşeli ayçiçeği yüklü bir gemi Bulgaristan’daki bir deniz limanına ulaştı. Bu gelişme, Avrupa Birliği ile MERCOSUR arasında henüz yürürlüğe girmeyen ticaret anlaşması öncesinde ithalatın başlaması nedeniyle Bulgaristan’daki üreticiler arasında endişe yarattı.

Hâlihazırda AB’de ayçiçeği ithalatına yaklaşık yüzde 10 gümrük vergisi uygulanırken, ayçiçeği tohumu için herhangi bir koruyucu kota bulunmuyor. Bu durum, ithalat hacminin sınırsız olmasına imkân tanıyor. Bulgar çiftçiler, depolarında hâlihazırda satılamamış yaklaşık 600 bin ton ayçiçeği bulunduğunu belirtiyor.

200 bin tonluk ithalat beklentisi

Bulgaristan Ulusal Tahıl Üreticileri Birliği ve Bulgar Tarım Odası Başkanı İliya Prodanov, resmî verilere göre ülkeye toplam yaklaşık 200 bin ton Arjantin ayçiçeği taşıyan altı geminin boşaltılmasının beklendiğini açıkladı. Prodanov, Bulgar alıcıların bu ürün için ton başına yaklaşık 1.100 leva (yaklaşık 660 dolar) ödeyeceğini, buna karşın iç piyasada ayçiçeği fiyatlarının 980–990 leva (588–594 dolar) seviyesinde olduğunu ifade etti.

Prodanov, MERCOSUR süreciyle ilgili olarak siyasetçilere ve karar vericilere çağrıda bulunarak, ithalatın iç piyasada fiyatları baskıladığını ve Bulgar üreticilerin emeğini değersizleştirdiğini savundu.

Yeni sevkiyatlar yolda

Agroportal.bg’nin verilerine göre, 1 Mart’ta Bulgaristan’a Arjantin’den 40 bin ton ayçiçeği taşıyan bir geminin (m/v CRATER) ulaşması bekleniyor. Halihazırda dokuz geminin daha Bulgaristan’a doğru yolda olduğu, bunlardan üçünün seyrüsefer hâlinde bulunduğu, birinin yüklendiği ve beşinin ayın ikinci yarısında yola çıkmasının planlandığı bildirildi. Arjantin–Bulgaristan arasındaki deniz yolculuğu ortalama 30 gün sürüyor.

Tüm sevkiyatların gerçekleşmesi hâlinde, önümüzdeki aylarda Bulgaristan’a yaklaşık 400 bin ton ayçiçeği girişi olabileceği belirtiliyor. Ayrıca üç geminin Romanya’ya yöneldiği ve bunlardan birinin hâlihazırda yolda olduğu kaydedildi. Böylece AB genelinde ek ithalat hacminin yaklaşık 500 bin tona ulaşabileceği ifade ediliyor.

İç piyasa üzerindeki olası etki

Bulgaristan’da yıllık ayçiçeği üretimi yaklaşık 1,5 milyon ton seviyesinde bulunuyor. Olası 400 bin tonluk ithalat, ulusal üretimin yüzde 26–27’sine karşılık geliyor ve piyasa dengeleri üzerinde belirleyici bir unsur olarak görülüyor.

Tüccarların değerlendirmelerine göre, Arjantin menşeli ayçiçeği çoğu durumda yerli üründen daha düşük fiyatlı olması nedeniyle Bulgar şirketleri ve işleyiciler için cazip hale geliyor.