Brezilyalı Çiftçiler Artan Dizel Fiyatlarından Etkileniyor

Orta Doğu’daki çatışmaların küresel enerji piyasalarında yarattığı dalgalanma, Brezilya’da dizel fiyatlarının yükselmesine neden oldu. Brezilyalı çiftçiler, artan yakıt maliyetlerinin özellikle devam eden soya hasadı ve ikinci mısır ekimi üzerinde baskı oluşturduğunu belirtiyor.

Sektör temsilcilerine göre Brezilya, dizel ihtiyacının yaklaşık yüzde 30’unu ithalat yoluyla karşılıyor. Uluslararası enerji fiyatlarındaki artış ise iç piyasada dizel fiyatlarının yükselmesine yol açıyor.

Dizel fiyatları üretim maliyetlerini artırabilir

Brezilya merkezli bir soya tüccarı, dizel fiyatlarındaki artışın hem tahıl taşımacılığı hem de tarımsal girdi maliyetleri üzerinde etkili olacağını ifade etti. Uzmanlara göre bu durum zamanla üretim maliyetlerinin yükselmesine neden olabilir.

Brezilya Soya Üreticileri Birliği Aprosoja tarafından 11 Mart’ta yapılan açıklamada dizelin tarımsal faaliyetlerde kritik bir rol oynadığı vurgulandı.

Açıklamada şu değerlendirmeye yer verildi: Dizel yakıt, tarımsal faaliyetlerin maliyet yapısında merkezi bir konumda bulunuyor. Tarım makinelerinin çalışmasını sağlıyor, girdilerin taşınmasına imkân veriyor ve üretimin tüketim merkezlerine ile limanlara ulaştırılmasında önemli rol oynuyor.

Bazı bölgelerde litre başına 1,5 real artış

Piyasa katılımcılarının aktardığı bilgilere göre Brezilya’nın orta-batı ve güney bölgelerinde dizel fiyatları litre başına yaklaşık 1 real arttı. Bazı bölgelerde artışın 1,50 reale kadar çıktığı bildirildi.

Çiftçiler, artan yakıt maliyetlerinin hasat çalışmalarını zorlaştırdığını ve ürünlerin pazara taşınmasında sorunlar yaşandığını belirtiyor. Parana eyaletinde faaliyet gösteren bir üretici, bazı yakıt tedarikçilerinin satışları sınırlaması nedeniyle lojistik sorunlar yaşandığını ifade etti.

Brezilya’da soya hasadı sürüyor

Brezilya genelinde soya hasadı devam ediyor. Ülkenin tarım ajansı Conab verilerine göre 2025-26 pazarlama yılında Brezilya’nın 178 milyon tonluk rekor soya üretimine ulaşması bekleniyor. Bu rakamın bir önceki yıla göre yüzde 3,8 artış anlamına geldiği bildirildi.

7 Mart itibarıyla soya hasadı ekili alanın yüzde 50,6’sında tamamlandı. Ancak bu oran geçen yılın aynı döneminde kaydedilen yüzde 60,9 seviyesinin gerisinde bulunuyor.

2025-26 sezonunda Brezilya’nın soya ihracatının ise 112,2 milyon tona ulaşması öngörülüyor.

Mısır ekiminde de maliyet endişesi

Brezilyalı üreticiler, devam eden ikinci mısır ekimi sırasında artan dizel fiyatlarının ekim faaliyetlerini de etkileyebileceğini ifade ediyor.

Brezilya’da ikinci mısır ürünü, ülkenin toplam mısır üretiminin büyük bölümünü oluşturuyor. Conab verilerine göre 2025-26 sezonunda ikinci mısır ekimi 7 Mart itibarıyla toplam alanın yüzde 75,9’unda tamamlandı. Bu oran geçen sezon aynı dönemde yüzde 83,1 seviyesindeydi.

Aynı tarihte birinci mısır hasadı ise beklenen alanın yüzde 29,5’inde gerçekleşti.

Conab, 2025-26 sezonunda Brezilya’nın toplam mısır üretiminin 138,4 milyon ton olacağını tahmin ediyor. Bunun 26,7 milyon tonunun birinci üründen, 109,3 milyon tonunun ise ikinci üründen gelmesi bekleniyor.

Gübre fiyatları da üreticileri endişelendiriyor

Çiftçiler yalnızca dizel fiyatlarındaki artıştan değil, küresel gübre fiyatlarının yükselme ihtimalinden de endişe duyuyor. Mato Grosso do Sul eyaletindeki bir üretici, gübre fiyatlarındaki artışın girdi maliyetlerini daha da yükseltebileceğini belirtti.

S&P Global Energy CERA verilerine göre Brezilya’nın 2026 yılında yaklaşık 2,99 milyon ton üre ithal etmesi bekleniyor. Ülkenin toplam azot bazlı gübre ithalatının ise 6,36 milyon ton seviyesinde olacağı tahmin ediliyor.

2025-26 sezonunda Brezilya’nın mısır ihracatının 46,5 milyon tona ulaşması öngörülüyor.