UNCTAD: Hürmüz Krizi Küresel Gıda Fiyatlarını Artırabilir

Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) uzmanlarına göre Hürmüz Boğazı’nda deniz taşımacılığının aksaması dünya genelinde gıda fiyatlarının artmasına neden olabilir.

Uzmanlar, bölgedeki kriz nedeniyle lojistik hizmetlerinin maliyetinin, gemi sigortalarının ve yakıt giderlerinin yükselmesinin beklendiğini belirtti. Ayrıca deniz taşımacılığında sürelerin uzaması, küresel ticarette taşınan birçok ürünün maliyetini artırabilir.

Enerji fiyatları ile gıda fiyatları arasında güçlü bağ

UNCTAD tarafından yapılan analizde enerji fiyatları ile gıda fiyatları arasında güçlü bir ilişki bulunduğu vurgulandı. 1990–2026 dönemine ait verilerin incelenmesi sonucunda enerji maliyetlerindeki artışın gıda fiyatlarını da yukarı çektiği ifade edildi.

Hürmüz Boğazı, dünya petrol ihracatının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği stratejik bir deniz yolu olarak biliniyor. Bu nedenle bölgedeki herhangi bir kesinti enerji piyasalarında hızlı fiyat hareketlerine yol açabiliyor.

En büyük risk düşük gelirli tüketiciler için

UNCTAD uzmanları, gıda fiyatlarındaki olası artışların özellikle sınırlı bütçeye sahip tüketici gruplarını daha fazla etkileyebileceğini belirtti. Artan taşımacılık ve enerji maliyetlerinin gıda tedarik zincirine doğrudan yansıdığı ifade edildi.

Bölgedeki askeri gerilim ticareti etkiliyor

28 Şubat’ta ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri operasyon başlatmasının ardından İran, Basra Körfezi’ndeki Amerikan üslerine saldırılar düzenledi ve Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğini sınırlayan adımlar attı.

ABD yönetimi ise boğazdan geçen tankerlerin güvenliğini sağlamak için eskort planlarını gündeme getirdi. Ancak bu uygulamanın henüz devreye alınmadığı belirtildi.

G7 ülkeleri petrol rezervlerini gündeme aldı

Petrol fiyatlarında yaşanan artış nedeniyle G7 ülkelerinin ulusal stratejik petrol rezervlerinin piyasaya sürülmesi seçeneğini değerlendirdiği bildirildi.

Uzmanlara göre enerji piyasalarındaki dalgalanmaların sürmesi halinde bunun küresel gıda piyasalarına etkisi daha belirgin hale gelebilir.