Uluslararası Tahıl Konseyi: Küresel un ticareti düşüşte

Küresel un ticaretinde ikinci yıl üst üste düşüş

Uluslararası Tahıl Konseyi verilerine göre, dünya genelinde un ticaret hacmi (buğday eşdeğeri olarak) 2025–2026 sezonunda yaklaşık 16 milyon ton seviyesinde gerçekleşecek. Bu miktar, bir önceki sezona göre yüzde 3’lük düşüş anlamına geliyor ve üst üste ikinci yıllık gerilemeye işaret ediyor.

Sudan’daki gelişmeler belirleyici oldu

Küresel düşüşte en önemli faktörlerden biri Sudan’daki gelişmeler oldu. Ülkede 2024–2025 sezonunda 1,4 milyon ton seviyesine çıkan un ithalatının, yeni sezonda 400 bin tona gerilemesi bekleniyor. Bu düşüşle birlikte unun toplam buğday ithalatı içindeki payının da yüzde 60’tan yaklaşık yüzde 15’e düşeceği öngörülüyor.

Irak ithalatı tarihi düşük seviyelere gerileyebilir

Irak’ın un ithalatının da 500 bin ton azalarak 700 bin tona düşmesi bekleniyor. Bu seviyenin, 2007–2008 sezonundan bu yana en düşük düzey olabileceği belirtiliyor. IGC, bu gerilemenin arkasında yerli üretimde artış, devlet destekleri ve iç kapasite genişlemesinin bulunduğunu ifade ediyor.

Bazı ülkelerde artış, bazılarında düşüş

IGC raporuna göre; Etiyopya, Özbekistan ve Yemen için ithalat tahminleri aşağı yönlü revize edilirken; Afganistan, Suriye ve Bolivya için artış öngörülüyor.

Afganistan’ın ithalatının 500 bin ton artarak 3,8 milyon tona ulaşması beklenirken, başlıca tedarikçiler arasında Özbekistan, Kazakistan ve giderek artan şekilde Rusya yer alıyor.

Suriye’de ise düşük rekolte ve işleme sorunları nedeniyle ithalatın artması bekleniyor. Ülkenin un alımlarının 1 milyon tona ulaşarak rekor kırabileceği ve en büyük ikinci ithalatçı konumuna gelebileceği ifade ediliyor.

İhracatta Türkiye ve Mısır öne çıkıyor

Mısır’ın un ihracatının 2025–2026 sezonunda 1,9 milyon tondan 600 bin tona gerilemesi beklenirken, Türkiye’nin ihracatının 4,1 milyon tona çıkacağı ancak son beş yıl ortalamasının altında kalacağı tahmin ediliyor.

2026–2027 sezonunda toparlanma bekleniyor

IGC’nin ilk tahminlerine göre, 2026–2027 sezonunda küresel un ticaretinin 16,2 milyon tona yükselerek toparlanması bekleniyor. Ancak bu artışın; ticari marjlar, siyasi gelişmeler ve ithalatçı ülkelerdeki güvenlik koşullarına bağlı olacağı vurgulanıyor.

Analistler, özellikle Rusya’nın ihracat performansının buğday ihracat vergilerine bağlı olarak şekilleneceğine dikkat çekiyor.