ABD: Türkiye Antepfıstığında Önemli Rakip

2025/26 (Eylül 2025 – Ağustos 2026) döneminde küresel Antep fıstığı üretiminin kabuklu bazda yüzde 8 azalarak 1,1 milyon tona gerilemesi bekleniyor. Üretimdeki düşüşte Türkiye, İran ve Suriye’deki gerilemelerin, ABD’deki artışı dengelemesinden daha etkili olacağı tahmin ediliyor.

Daha düşük arz nedeniyle dünya tüketiminin yüzde 4 azalarak 1,1 milyon tona gerilemesi, dönem sonu stoklarının ise yatay seyretmesi öngörülüyor. Buna karşın küresel ihracatın, başlıca ihracatçı olan ABD kaynaklı artış sayesinde yüzde 6 yükselerek 683 bin tonla rekor seviyeye ulaşması bekleniyor.

ABD’de Üretim ve İhracat Artışı

ABD’de üretimin, alternans (bir yıl yüksek, bir yıl düşük verim) döngüsünün “yüksek yıl” etkisiyle yüzde 43 artarak 713 bin tonla rekor seviyeye çıkacağı tahmin ediliyor. Bu öngörü, işleyici firmaların üretici teslimat raporlarına dayanıyor. Önceki yıllara ilişkin veriler ise Ulusal Tarımsal İstatistik Servisi’nin (NASS) yayımladığı Narenciye Dışı Meyve ve Sert Kabuklu Ürünler raporlarına dayanıyor.

ABD iç tüketiminin yüzde 13 artışla 225 bin tona ulaşarak rekor kırması ve Avrupa Birliği’nin ardından ikinci sırada yer alması bekleniyor. İhracatın ise geçen sezonun düşük üretim yılına kıyasla yüzde 20’nin üzerinde artarak 425 bin tona yaklaşacağı tahmin ediliyor. Türkiye, İran ve Suriye’deki düşük üretimin, ABD’nin Asya ve Avrupa pazarlarına sevkiyatını artıracağı değerlendiriliyor. Stokların ise güçlü üretim sayesinde iki kattan fazla artarak 131 bin tona çıkması öngörülüyor.

İran ve Türkiye’de Üretim Düşüşü

İran’da üretimin yüzde 11 azalarak 200 bin tona gerilemesi bekleniyor. Kritik çiçeklenme ve tomurcuklanma döneminde yaşanan yüksek sıcaklıklar ve kuraklık ağaçları olumsuz etkiledi. Yaygın elektrik kesintilerine bağlı sulama aksaklıkları da verim kaybına yol açtı. İhracatın, Çin, Türkiye ve Hindistan’a yapılan sevkiyatlardaki düşüş nedeniyle yaklaşık yüzde 20 azalarak 175 bin tona gerilemesi bekleniyor.

Türkiye’de ise üretimin alternans döngüsünün düşük yılına ek olarak güneydoğuda etkili olan don ve kuraklık nedeniyle yaklaşık yüzde 70 düşüşle 120 bin tona gerilemesi öngörülüyor. Üretimin yaklaşık yüzde 80’inin bu bölgede yoğunlaştığı belirtiliyor. Ancak hasadın büyük bölümünün iç piyasada tüketilmesi nedeniyle üretimdeki düşüşün dış ticarete etkisinin sınırlı kalacağı ifade ediliyor. Türkiye son beş yılda hem ithalat hem ihracatta üçüncü sırada yer alarak önemli bir pazar ve rakip konumuna geldi.

Çin ve AB Piyasası

Çin’in ithalatının, Ay Yeni Yılı öncesi sevkiyatların önceki yıllara göre zayıf kalması nedeniyle yaklaşık yüzde 15 düşerek 125 bin tona gerilemesi bekleniyor. Toplam ithalatın yaklaşık yarısı bu dönemde gerçekleşiyor.

Avrupa Birliği’nde üretimin, İtalya’daki yüksek verimin İspanya’daki düşüşü telafi etmesiyle yüzde 8 artarak 40 bin tona çıkacağı tahmin ediliyor. AB ithalatının ise yüzde 10 artışla 210 bin tona ulaşması ve arzın büyük bölümünün ABD tarafından karşılanması bekleniyor.

Bir sonraki raporun 29 Ekim 2026 tarihinde yayımlanacağı bildirildi.