İhracat Fiyatlarında Artış Trendi Geçtiğimiz hafta sonu ton başına 237 dolara kadar gerileyen Rus menşeli buğdayın fiyatı, hafta başında FOB (bordada teslim) bazında 239 dolara ulaştı. Bu artış, Rusya’nın küresel pazardaki rekabetçi konumunu koruma çabalarıyla ilişkilendiriliyor.

Dünya Piyasalarında Karışık Seyir Küresel piyasalarda ise farklı bir tablo hakim:

• ABD Buğdayı: 9 dolarlık sert bir düşüşle 247 dolara geriledi.
• Fransız Buğdayı: 2,5 dolar kayıpla 234,5 dolar seviyesinden işlem görüyor.
• Arjantin Buğdayı: Rus buğdayına benzer şekilde 3 dolar artarak 227 dolara yükseldi.

İç Pazarda Ruble Etkisi İhracat fiyatlarındaki yükselişin aksine, Rusya iç pazarında fiyatlar düşüş eğiliminde. Uzmanlar, rublenin döviz karşısında güçlenmesinin iç piyasadaki buğday fiyatlarını baskıladığını ve üretici üzerindeki maliyet baskısının hissedildiğini belirtiyor.

Avrupalı tüccarların aktardığı bilgilere göre, ihale kapsamında tekliflerin 15 Nisan Çarşamba gününe kadar iletilmesi gerekiyor. Teklifler 16 Nisan Perşembe gününe kadar geçerliliğini koruyacak.

Sevkiyat programı ise üç ayrı dönem olarak planlandı. Buna göre teslimatlar 16–31 Mayıs, 1–15 Haziran ve 16–30 Haziran tarihleri arasında gerçekleştirilecek.

İhalede makarnalık buğday için menşe zorunluluğu bulunmuyor ve kaynak ülkeler serbest şekilde seçilebiliyor.

Uzmanlar, Cezayir’in hububat ihalelerinde açıklanan miktarların çoğu zaman başlangıçta duyurulan seviyelerin üzerinde gerçekleştiğine dikkat çekiyor. Bu durum, ülkenin piyasa koşullarına göre ek alımlar yapabildiğini gösteriyor.

Jeopolitik Risklerin Fiyatlara Etkisi Tarım Piyasası Araştırma Enstitüsü (IKAR) tarafından yapılan analize göre, Orta Doğu’da yaşanan askeri ve siyasi gelişmeler buğday fiyatlarına ton başına 8 ila 13 dolar arasında bir prim ekledi. Uzmanlar, bu jeopolitik faktör olmasaydı Rus buğdayının gerçekçi satış fiyatının 225-230 dolar bandında olacağını öngörüyor.

İhracat Rakamlarında Büyük Artış

Mart ayındaki fiyat sıçraması Rus ihracatçılara yaradı. Geçtiğimiz ay, bir önceki yılın iki katı artışla 4,85 milyon ton buğday ihraç edildi. Nisan ayı beklentisi ise geçen yıla oranla %54,8 artışla 3,7 milyon ton olarak belirlendi.

Stoklar Dolu, Talep Zayıflıyor

Fiyat artışını engelleyen temel unsurların başında küresel arz fazlası ve yeni mahsul öncesi boşaltılmak istenen depolar geliyor. Rusya’daki büyük üreticilerin stokları Mart sonu itibarıyla geçen yıla göre %11,3 artışla 10,89 milyon tona ulaştı. Öte yandan, Türkiye ve Mısır’ın yeni mahsulü beklemesi nedeniyle talebin zayıfladığı görülüyor. Türkiye'nin 2026/27 sezonunda buğday üretiminin %20 artarak 19,8 milyon tona çıkabileceği tahmin ediliyor.

Pazarın Üçte Biri Risk Altında

Sektör uzmanları, tarımsal üretim genelinde yasa dışı ilaç oranının %15-20, hobi bahçeciliği (LPH) segmentinde ise %30’a kadar çıktığını tahmin ediyor. Uzmanlara göre, mevcut federal takip sistemi olan FGIS "Saturn", evrak yükünü ve idari baskıyı artırarak dürüst üreticileri zorlarken, kayıt dışı "siyah" ve "gri" sektörlerin denetim dışı kalmasına neden oluyor.

Talep Artıyor, Yerli Üretim Güçleniyor

Rusya Kimyasal Bitki Koruma Ürünleri Üreticileri Birliği verilerine göre, 2025 yılında Rusya’daki tarım ilacı tüketimi yıllık %12 artışla 253 bin tonu aştı. Son 10 yılda talebin yaklaşık 2,5 kat arttığı sektörde, yerli firmalar pazar ihtiyacının %70’ini tek başına karşılıyor. Ancak ithal ikamesi ve üretimdeki bu başarıya rağmen, sahte ürün sorunu sektörün geleceğini tehdit ediyor.

Denetim Stratejisi Değişmeli

Sektör temsilcileri, çözümün bürokratik takipte değil, nihai ürünün güvenliğinin denetlenmesinde olduğunu vurguluyor. Manuel veri girişi nedeniyle hatalara açık olan mevcut sistemin, sahte ürün trafiğini engellemekte yetersiz kaldığı belirtiliyor.

Kömür Tabanlı Üretim Çin’e Avantaj Sağladı

Haberde, Çin’in üre üretiminin yaklaşık %78’inin kömürden sağlandığı belirtiliyor. Bu durum, doğalgaza bağımlı diğer üretici ülkelere kıyasla Çin’i fiyat dalgalanmalarına karşı daha dirençli hale getiriyor.

Uzmanlara göre Çin, bu yapı sayesinde hem kendi ihtiyacını karşılayabiliyor hem de enerji arzındaki küresel dalgalanmalardan daha az etkileniyor.

Küresel Fiyatlar Hızla Yükseldi

Küresel piyasada üre fiyatlarının son dönemde yaklaşık %70 oranında arttığı ifade edilirken, bu artışta özellikle Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyat sorunlarının etkili olduğu belirtiliyor.

Buna karşın Çin’de üre fiyatlarının uluslararası piyasalara göre значительно daha düşük seviyelerde kaldığı vurgulandı.

Çin Üretimi Rekor Seviyeye Ulaşıyor

Çin’in 2026 yılında 76,5 milyon ton üre üretimiyle rekor kırmasının beklendiği, bu miktarın iç talebin üzerinde olduğu bildirildi.

Artan üretim kapasitesi ve yeni tesis yatırımları, ülkenin gübre arz güvenliğini güçlendiren unsurlar arasında yer alıyor.

Diğer Ülkeler Ürün Değiştiriyor

Haberde, artan gübre maliyetleri nedeniyle ABD ve Avustralya gibi ülkelerde çiftçilerin daha az gübre gerektiren ürünlere yöneldiği bilgisi yer aldı.

Çin’de ise gübre arzının yeterli olması nedeniyle üretim deseninde önemli bir değişiklik beklenmiyor.

İhracat Kısıtlamaları Gündemde

Analistler, Çin’in iç piyasada fiyat istikrarını korumak amacıyla gübre ihracatına sınırlama getirmeye devam edebileceğini belirtiyor. Bu durumun küresel arzı daha da daraltabileceği ifade ediliyor.

2015/16 sezonunda Türkiye’nin ayçiçeği küspesi ithalatı Ukrayna ve Rusya arasında yaklaşık yüzde 45’er payla dengeli bir yapı gösteriyordu. Ancak ilerleyen yıllarda bu denge Rusya lehine değişti. 2021/22 sezonunda Ukrayna’nın payı yüzde 30’a gerilerken, Rusya’nın payı yüzde 50’ye yükseldi.

2022 sonrası dönemde değişim hız kazandı. 2022/23 sezonunda Rusya’nın payı yüzde 75’e çıkarken Ukrayna’nın payı yüzde 20’ye düştü. Bu değişimde yalnızca miktar değil, tedarik güvenilirliği de belirleyici oldu. Ukrayna’da üretim, lojistik ve arz süreçlerinde yaşanan sorunlar, piyasada belirsizlik yaratırken Rusya daha öngörülebilir bir tedarikçi olarak öne çıktı.

2024/25 sezonunda Rusya’nın payı yüzde 90’a ulaşırken Ukrayna’nın payı yüzde 8’e kadar geriledi. 2025/26 sezonunun ilk yarısında (Eylül-Şubat) ise Rusya yaklaşık yüzde 90 payını korurken Ukrayna’nın payı yüzde 4’e düştü.

Bu dönüşümde Avrupa Birliği’nin ticaret politikası önemli rol oynadı. 1 Temmuz 2024 itibarıyla AB’nin Rusya ve Belarus menşeli ayçiçeği küspesine ton başına 95 euro koruma vergisi uygulaması, Rusya’nın ihracatını alternatif pazarlara yönlendirmesine neden oldu. Bu süreçte Türkiye, Rusya için önemli bir pazar haline geldi.

Öte yandan Ukrayna’nın Türkiye’ye ihracatı belirgin şekilde azaldı. Daha önce yıllık 300-370 bin ton seviyesinde olan sevkiyatlar, 2024/25 sezonunda 81 bin tona, 2025/26 sezonunda ise 18 bin tona kadar geriledi. Ukrayna ihracatında Çin yüzde 65 pay ile ana pazar haline gelirken, Avrupa Birliği ikinci sırada yer aldı.

Aynı dönemde Rusya, Türkiye’ye en fazla ihracat yapan ülke konumuna yükseldi. 2025/26 sezonunun ilk altı ayında Rusya’nın toplam 1,01 milyon tonluk ayçiçeği küspesi ihracatının yaklaşık 312 bin tonu Türkiye’ye yapıldı.

Üretim tarafında da farklılıklar dikkat çekti. 2025/26 sezonunda Rusya yaklaşık 17-18 milyon tonluk yüksek bir ayçiçeği üretimi gerçekleştirirken, Ukrayna’da olumsuz hava koşulları nedeniyle üretim 10,8 milyon tona geriledi. Bu durum Rusya’nın arz avantajını artırdı.

Fiyatlar da bu değişimi destekledi. 2026 yılı Şubat-Mart döneminde Rusya menşeli ürünün fiyatı ton başına 215-220 dolar seviyesinde gerçekleşirken, Ukrayna ürünleri 235-240 dolar seviyesinde işlem gördü. Nisan başında Rusya fiyatları 225 dolara yükselse de aradaki fark korunarak Rusya rekabet avantajını sürdürdü.

Analizde, Türkiye’nin tercihinde fiyat avantajının belirleyici olduğu, ancak tedarik güvenilirliğinin de bu tercihi güçlendirdiği ifade edildi. Yem maliyetlerinin kritik olduğu bu segmentte, ayçiçeği küspesinin büyük ölçüde ikame edilebilir bir ürün olması nedeniyle fiyatın talebi yönlendiren ana unsur olduğu vurgulandı.

Rusya Tarım Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre, 15 Nisan itibarıyla arpa ve mısır ihracat vergileri tamamen kaldırıldı. Aynı düzenleme kapsamında buğday ihracat vergisinde de önemli bir indirime gidildi.

Buna göre buğday ihracat vergisi, ton başına 561,5 rubleden 329 rubleye düşürüldü.

Bakanlık, yeni vergi oranlarının güncellenen referans fiyatlar üzerinden hesaplandığını bildirdi. Açıklamada, ton başına referans fiyatların şu şekilde belirlendiği aktarıldı:

• Buğday: 233,3 dolar (önceki 231,3 dolar)
• Arpa: 218,2 dolar (önceki 229,4 dolar)
• Mısır: 222,2 dolar (önceki 221,4 dolar)

Esnek ihracat vergisi sistemi, 2021 yılında devreye alınmış ve tahıl piyasasında fiyat istikrarını sağlamak amacıyla “tahıl dengeleyici mekanizma” çerçevesinde uygulanmaya başlanmıştı.

Yeni düzenlemenin, küresel tahıl ticaretinde fiyat hareketliliğine nasıl yansıyacağı piyasalar tarafından yakından takip ediliyor.

Değer bazlı artış öne çıktı

Geçen yılın aynı dönemine kıyasla ihracat hacmi miktar bazında %11 artarken, değer bazındaki artış %23’e ulaştı. Bu durum, küresel yem hammaddesi piyasasında fiyat etkisinin belirgin olduğunu ortaya koydu.

Ürün bazında dağılım

İhracatta en büyük payı ayçiçeği küspesi ve şrotu aldı. Bu ürün grubundan yaklaşık 70 milyon dolarlık ihracat gerçekleşti. Kolza küspesi ve şrotu yaklaşık 59 milyon dolar, soya küspesi ve şrotu ise 44 milyon doların üzerinde ihracat geliri sağladı.

En büyük alıcı Çin

İhracatta başı çeken ülke %44 pay ile Çin oldu. Çin’i %17 ile Türkiye, %10 ile Özbekistan, %9 ile Belarus ve %6 ile Letonya izledi.

2025 verileri de güçlü

2025 yılı genelinde Rusya’nın küspe ve şrot ihracatı yaklaşık 3,8 milyon ton olarak gerçekleşirken, toplam ihracat değeri 977 milyon dolara ulaştı. Bu veriler, ülkenin yağlı tohum yan ürünleri ihracatında güçlü konumunu sürdürdüğünü gösteriyor.

Kolza üretimi artıyor, soya geriliyor

2026-27 sezonunda toplam yağlı tohum üretiminin 41 milyon tona ulaşması beklenirken, bunun 12,1 milyon tonunu kolza, 10,35 milyon tonunu ise soya fasulyesi oluşturacak. Kolza üretimi güçlü fiyatlar ve yüksek verimli çeşitlerin yaygınlaşmasıyla %2 artış gösterecek.

Buna karşılık, soya fasulyesi üretiminin düşük fiyatlar nedeniyle ikinci yıl üst üste %3 düşmesi öngörülüyor. Fiyatların üretim maliyetlerinin altında kalması, üreticilerin ürün tercihini doğrudan etkiliyor.

Yem sektöründe dönüşüm hızlanıyor

Rapora göre, yüksek soya küspesi fiyatları yem sektöründe de değişime yol açıyor. Kümes hayvancılığı ve hayvancılık üreticileri daha düşük maliyetli alternatif yemlere yöneliyor. Bu kapsamda soya küspesi tüketiminin %7 azalması bekleniyor.

Buna karşın kolza ve yer fıstığı küspesi üretiminin %3 artması öngörülüyor. İhracat tarafında ise Avrupa’nın GDO’suz ürün talebi soya küspesine olan ilgiyi artırırken, Çin’in güçlü alımları kolza küspesi ihracatını destekliyor.

Bitkisel yağ üretiminde sınırlı artış

Hindistan’ın toplam bitkisel yağ üretiminin 9,5 milyon tona çıkması bekleniyor. Bu artışta, daha yüksek yağ verimine sahip kolza, hindistancevizi ve yer fıstığı gibi ürünlere yönelim etkili oluyor.

Kolza yağı üretiminin %2 artması, soya yağı üretiminin ise %2 gerilemesi öngörülüyor. Bu durum, işleme için daha fazla kolza bulunmasına karşın soya arzının sınırlı kalmasından kaynaklanıyor.

İthalata bağımlılık sürüyor

Tüm bu gelişmelere rağmen Hindistan, bitkisel yağ ihtiyacının yaklaşık üçte ikisini ithalat yoluyla karşılamaya devam ediyor. Bu durum, ülkenin küresel yağ piyasalarındaki dalgalanmalara karşı hassasiyetini koruduğunu gösteriyor.

Küresel gelişmeler fiyatları destekliyor

Analizde, Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimlerin petrol fiyatlarını yüksek seviyede tuttuğu ve buna bağlı olarak biyodizel üretiminde kullanılan bitkisel yağların da değer kazandığı belirtildi. Bu durumun, ayçiçek yağı başta olmak üzere bitkisel yağ fiyatlarını yukarı yönlü desteklediği ifade edildi.

İhracatta rekor artış

Rosselkhoznadzor verilerine göre, Rusya 2026 yılının ilk üç ayında 527,4 bin ton bitkisel yağ ihraç etti. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 16 artış anlamına geliyor.

İhracatta tüm ana ürün gruplarında artış kaydedildi. Ayçiçek yağı ihracatı yüzde 46, soya yağı yüzde 21, kolza yağı yüzde 10, hardal yağı yüzde 30, keten yağı beş kat ve susam yağı yüzde 59 oranında yükseldi.

İhracat vergisi artışı dikkat çekti

İç piyasada ayçiçeği fiyatlarındaki yükseliş, ihracat vergisindeki artışla dengelenmeye çalışılıyor. Nisan ayında ihracat vergisi ton başına 16 bin 222 rubleye yükseldi. Bu artışın, rubledeki değer kaybı nedeniyle beklentilerin üzerinde gerçekleştiği ifade edildi.

Arz ve stoklar piyasayı etkiliyor

İç piyasada özellikle Volga bölgesinde yüksek arzın sürdüğü ve 2025 yılında elde edilen rekor ayçiçeği hasadının piyasayı dengelediği belirtildi. Ancak diğer bölgelerde stokların geçen yılın altında olduğu ifade ediliyor.

Uzmanlara göre yüksek ihracat fiyatları ve olası vergi düşüşü, ayçiçeği piyasasını desteklemeye devam edebilir. Bununla birlikte, depolama koşullarındaki bozulma ve sezonluk arz artışı, ilerleyen dönemde fiyatlar üzerinde baskı oluşturabilir.

Başlıca ihracatçılarda güncellemeler

Raporda diğer önemli üretici ve ihracatçılara ilişkin tahminler de paylaşıldı. Buna göre Avrupa Birliği’nin buğday üretimi 145,1 milyon tona yükseltilirken, ihracat tahmini 30,5 milyon ton seviyesinde sabit bırakıldı.

ABD’de buğday üretimi 54 milyon ton, ihracatı 24,5 milyon ton olarak öngörülürken; Kanada’da üretim 40 milyon ton, ihracat 29 milyon ton olarak tahmin edildi.

Avustralya’da üretim 36 milyon ton olarak korunurken, ihracat tahmini 26,5 milyon tona düşürüldü. Ukrayna’da ise üretim 24 milyon ton olarak öngörülürken, ihracat tahmini 1 milyon ton azaltılarak 12,5 milyon tona çekildi.

Rusya’da mısır tahmini de yükseldi

Raporda ayrıca Rusya’nın mısır üretim tahmini 14,8 milyon tona, ihracat tahmini ise 3,3 milyon tona yükseltildi. Her iki kalemde de bir önceki tahmine göre 0,3 milyon tonluk artış kaydedildi.

Küresel buğday arzı arttı, tüketim geriledi

Küresel buğday arzı, başta Avrupa Birliği ve Rusya’daki artışın etkisiyle 1,5 milyon ton yükselerek 1,103 milyar tona ulaştı. Buna karşılık dünya buğday tüketimi, Hindistan’daki revizyonun etkisiyle 4,7 milyon ton azalarak 820,1 milyon tona geriledi.

Küresel buğday ticareti 221,9 milyon tona düşerken, bu gerilemede Ukrayna, Avustralya ve Brezilya’daki ihracat düşüşleri etkili oldu. Dünya buğday stokları ise 6,2 milyon ton artışla 283,1 milyon tona çıkarak geçen yılın yaklaşık yüzde 9 üzerine yükseldi.

Yemlik tahıllarda üretim artışı

Küresel yemlik tahıl üretimi 5,1 milyon ton artışla 1,598 milyar tona yükseldi. Bu artışta Hindistan, Güney Afrika, Endonezya ve Rusya’daki üretim artışları etkili oldu.

Mısır başta olmak üzere yemlik tahıllarda küresel stoklar da artış gösterdi. Dünya mısır stokları 2,1 milyon ton artarak 294,8 milyon tona ulaştı.

Buna rağmen, söz konusu üretim tahmini 2025/26 sezonunda gerçekleşen 137,1 milyon tonluk seviyenin belirgin şekilde altında kalmaya devam ediyor.

Hava koşulları üretimi şekillendiriyor

Uzmanlar, mart ayı boyunca kışlık tahılların gelişimi için hava koşullarının büyük ölçüde olumlu seyrettiğini belirtti. Ancak ilkbaharın ilerleyen dönemlerinde Avrupa Birliği’nin kuzey ve kuzeydoğu bölgelerinde yağış eksikliği riskine dikkat çekildi.

Ayrıca, çiftçilerin 2026/27 sezonu için gübre kullanımını önemli ölçüde azalttığı ifade edildi. Bu durumun verim üzerinde sınırlayıcı bir etki oluşturabileceği değerlendiriliyor.

Arpa sabit, mısırda artış beklentisi

Rapora göre, Avrupa Birliği’nde arpa üretim tahmini 2026/27 sezonu için 52,3 milyon ton seviyesinde sabit bırakıldı. Bu rakam, önceki sezonun 57,2 milyon tonluk üretiminin altında bulunuyor.

Öte yandan, mısır üretim tahmini bir ay içinde 57,9 milyon tondan 58,3 milyon tona yükseltildi. Ancak mısır ekim alanlarının tarihsel olarak düşük seviyelerde kalmasının beklendiği vurgulandı.

Çiftçiler daha az girdi gerektiren ürünlere yöneliyor

Avrupa’daki üreticilerin, artan maliyetler nedeniyle daha az gübre gerektiren ürünlere yöneldiği ifade ediliyor. Bu eğilim, özellikle mısır ekim alanlarında daralmaya yol açarken, üretim deseninde değişime işaret ediyor.

Revize edilen verilere göre, Ukrayna’da buğday üretiminin 23,6 milyon ton seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor. Bu rakam, önceki tahmine göre 1 milyon tonluk düşüşe işaret ediyor. Mısır üretim tahmini ise 28,1 milyon ton olarak güncellenirken, bu kalemde 1,7 milyon tonluk bir gerileme öngörülüyor.

Analistlere göre mevcut hava koşulları üretim açısından genel olarak elverişli seyrediyor. Ancak özellikle yakıt ve gübre gibi temel tarımsal girdilere erişimde yaşanabilecek kısıtların verimlilik üzerinde baskı oluşturabileceği belirtiliyor. Benzer bir durumun 2022 yılında da yaşandığı, uygun hava koşullarına rağmen üretimin girdi eksikliği nedeniyle sınırlı kaldığı hatırlatılıyor.

Öte yandan, 2026–2027 sezonuna ilişkin ihracat tahminlerinde sınırlı değişiklik yapıldı. Bu kapsamda buğday ihracatının 20,8 milyon tona yükselmesi beklenirken, mısır ihracat tahmini 27 milyon ton seviyesinde sabit bırakıldı.

SovEcon, ekim çalışmalarının şu aşamada normal takviminde ilerlediğini ancak küresel gelişmelerin üretim maliyetleri ve girdi temini üzerinde belirleyici olabileceğine dikkat çekti.

Yeni kod uygulaması ihracatı durdurdu

Kazakistan’da son iki yılda hızla büyüyen yemlik un sektörü, Çin’e yapılan gümrüksüz ihracat sayesinde gelişmişti. Ancak Çin’in Mart 2026 sonunda yemlik un için ayrı bir sertifikasyon kodu zorunluluğu getirmesi, sektörde kriz yarattı.

Daha önce üreticiler buğday ve arpa unu için ayrı ayrı aldıkları izinlerle ihracat yapabiliyordu. Yeni sistemle birlikte 66 şirket başvuru yaparken, yalnızca 27’si onay alabildi. Diğer firmalar ise belirsizlik içinde bekliyor.

Ürünler vagonlarda kaldı

Onay alamayan şirketlerin büyük bölümü, Çinli alıcılarla yapılmış sözleşmelere rağmen sevkiyat gerçekleştiremiyor. Üretilmiş ürünler depolarda ve çoğu durumda sevkiyata hazır vagonlarda beklerken, her geçen gün maliyetleri artırıyor.

Rus tahılına sınırlama

Çin’in getirdiği yeni kurallar arasında, üretimde Rusya’dan ithal edilen tahılın kullanılmaması da yer alıyor. Çin tarafı, Kazakistan’dan gelen ürünlerin tamamen yerli hammaddeden üretilmesini talep ediyor.

Kalite şartları sıkılaştırıldı

Yeni düzenlemelere göre yemlik un üretiminde yalnızca buğday, arpa ve kepek kullanılabilecek. Protein artırmak amacıyla farklı katkı maddelerinin kullanımı ise kabul edilmeyecek.

Ayrıca Çin, ihracatın doğrudan üreticiler tarafından yapılmasını isterken, aracı firmaların devre dışı bırakılmasını hedefliyor.

Fiyat artışı riski

Sektör temsilcileri, yeni kuralların maliyetleri artırabileceğine dikkat çekiyor. Özellikle KDV iadesi mekanizmasının devre dışı kalması durumunda, Çinli alıcıların daha yüksek fiyatlarla karşılaşabileceği belirtiliyor.

Uzmanlara göre uzun vadede bu durum, Kazakistan’ın sadece hammadde tedarikçisi konumuna gerilemesi ve katma değerin başka ülkelerde oluşması riskini de beraberinde getiriyor.

Mısır üretimi ve tüketim artıyor

FAS tahminlerine göre Brezilya’nın mısır üretimi 2026-27 sezonunda 136 milyon tona ulaşacak. Bu rakam, bir önceki sezona göre %1,5 artış anlamına geliyor. Ekili alanın da 23 milyon hektara çıkması bekleniyor.

Toplam mısır tüketiminin ise 96,3 milyon tona yükseleceği öngörülüyor. Ülkede tüketilen mısırın büyük bölümü hayvan yemi olarak kullanılıyor.

Etanol talebi üretimi destekliyor

Brezilya’da mısır bazlı etanol üretimi de hızla büyüyor. Ülkede halihazırda 31 etanol tesisi faaliyet gösterirken, 20 yeni tesisin inşası sürüyor. Bu durum, mısır talebini artıran önemli faktörlerden biri olarak öne çıkıyor.

İhracat sabit, lojistik sorunlar sürüyor

2026-27 sezonunda mısır ihracatının 42 milyon ton seviyesinde kalması bekleniyor. Ancak üretimin büyük kısmının iç piyasada tüketilmesi ve lojistik altyapı sorunları ihracatın artmasını sınırlıyor.

FAS, depolama altyapısına yapılan yatırımların üretim artışının gerisinde kaldığını ve bunun maliyetleri artırdığını vurguladı.

Gübre maliyetleri risk oluşturuyor

Brezilya’nın gübre ihtiyacının yaklaşık %85’ini ithalatla karşılaması, küresel fiyat artışlarını kritik hale getiriyor. Özellikle üre gibi azotlu gübrelerdeki fiyat artışının, mısır ve diğer ürünlerin maliyetlerini yükseltebileceği belirtiliyor.

Pirinçte toparlanma, buğdayda gerileme

Pirinç üretiminde 2026-27 sezonunda artış beklenirken, üretimin 7,7 milyon tona ulaşacağı tahmin ediliyor.

Buna karşın buğday üretiminin 7 milyon tona gerilemesi öngörülüyor. Tüketimin 12,5 milyon ton olması nedeniyle ithalatın artacağı ifade ediliyor.

Brezilya’nın buğday ithalatında Arjantin en büyük tedarikçi konumunu koruyor.

Uzmanlar, Hindistanlı çiftçilerin düşük soya fiyatları nedeniyle soya ekim alanlarını azalttığını ve ikinci yıl üst üste kolzanın ülkenin başlıca yağlı tohum kültürü olarak öne çıktığını belirtiyor.

2026/27 sezonunda soya küspesi üretiminin 20,1 milyon ton olması ve tüketiminin %7 düşmesi beklenirken, kolza ve yer fıstığı küspesi tüketimi %3 artacak. Hindistan’ın GDO’suz küspelerinin ihracatı da artacak; soya küspesi %13, kolza küspesi %10 artış gösterecek. Ana alıcı olarak Çin öne çıkıyor.

Bitkisel yağ üretimi ise toplam 9,5 milyon ton olarak tahmin ediliyor; kolza yağı üretimi %2 artarken, soya yağı üretimi %2 azalacak. Ülkenin bitkisel yağ ihtiyacının yaklaşık üçte ikisi ithalatla karşılanıyor. Kasım ayından itibaren Hindistan, ayçiçek yağı ithalatını %21 azaltıp soya yağı alımını %7 artırdı.

Tunus ve Ürdün alım yaptı

Tunus, 5 Mayıs – 10 Haziran teslimi için 100 bin ton buğdayı FOB Novorossiysk fiyatıyla 233–234$/ton seviyesinden satın aldı. Ürdün ise Temmuz ayı ikinci yarısı teslimi için 60 bin ton buğdayı yaklaşık 233$/ton fiyatla aldı.

İç piyasada fiyatlar düştü

Derin su limanlarında nakliye ile 12,5% proteinli 4. sınıf buğday alım fiyatları 16.500–16.600 RUB/ton seviyesine geriledi (-150 RUB/ton), demiryolu tesliminde ise 16.400–16.500 RUB/ton seviyesinde gerçekleşti (-100 RUB/ton). FOB fiyatlarının düşmesi ve ruble değer kazanması fiyatları etkiledi.

Hava koşulları ve mahsul gelişimi

Önümüzdeki iki hafta boyunca Güney bölgelerinde bol yağışın, kışlık buğday gelişimine olumlu etki yapması bekleniyor. Sıcaklıkların düşmesi öngörülse de bu değerler pozitif seviyelerde kalarak mahsule zarar vermeyecek.

İhracat tahmini

Rusya’nın Nisan 2026 ihracat tahmini 3,7 milyon ton olarak öngörülüyor. Bu, geçen yılın aynı dönemindeki 2,39 milyon ton ve son 5 yıl ortalaması 3 milyon tonun üzerinde bir seviye olarak dikkat çekiyor

Planlanan proje, yalnızca tahıl sevkiyatını değil, Rusya ile Mısır arasında daha kapsamlı bir stratejik iş birliğini kapsıyor.

Liman seçenekleri değerlendiriliyor

Proje kapsamında tahıl merkezinin kurulacağı yer için Mısır’daki çeşitli limanlar değerlendiriliyor. Dumyat Limanı, derin suya uygun altyapısı, depolama kapasitesi ve Nil Nehri bağlantısı nedeniyle öne çıkıyor. Bu bölgede yıllık 3,5 milyon ton kapasiteli bir terminal planlanırken, toplam depolama kapasitesinin 6 milyon tona ulaşabileceği belirtiliyor.

Alternatif olarak Port Said, Süveyş Kanalı’na yakınlığıyla önemli bir aktarma merkezi olarak öne çıkarken; Sohna Limanı Kızıldeniz’e açılan kapı olmasıyla dikkat çekiyor. İskenderiye Limanı ise ülkenin dış ticaretinin büyük bölümünü taşıyan önemli bir lojistik merkez konumunda bulunuyor.

Enerji kaynağı: El-Dabaa Nükleer Santrali

Tahıl hub projesinin enerji ihtiyacının, Rusya’nın nükleer enerji şirketi tarafından inşa edilen El-Dabaa Nükleer Güç Santrali’nden karşılanması planlanıyor. Tahıl depolama, lojistik ve soğuk zincir altyapısının yüksek enerji ihtiyacı nedeniyle nükleer enerjinin sabit ve güçlü bir kaynak sağlayacağı ifade ediliyor.

Santralin ilk ünitesinin 2028 yılında devreye alınması, tam kapasiteye ise 2030 yılında ulaşılması hedefleniyor.

Stratejik hedef: maliyet ve gıda güvenliği

Projenin Rusya açısından büyük hacimli sevkiyatlarla maliyet avantajı sağlaması hedeflenirken, Mısır’ın ise gıda güvenliğini güçlendirmesi ve bölgesel dağıtım merkezi haline gelmesi amaçlanıyor.

Planlanan merkez sayesinde Mısır’ın Libya, Sudan ve Orta Doğu ülkelerine tahıl dağıtımında önemli bir rol üstlenebileceği değerlendiriliyor.

Katma değerli ticaret modeli hedefleniyor

Tahıl hub projesinin, iki ülkenin sadece ham ürün ticaretinden daha yüksek katma değerli bir ticaret modeline geçişini desteklemesi bekleniyor. Projenin, küresel tahıl ticaretinde lojistik ve dağıtım süreçlerini yeniden şekillendirebileceği ifade ediliyor.

Raporda, buğday üretiminin ekim alanlarındaki daralma ve kurak hava koşulları nedeniyle yaklaşık 27,5 milyon tona gerileyeceği öngörülüyor.

İthalat ihtiyacı yeniden gündemde

Üretimdeki düşüşe karşın iç talebin artmaya devam etmesi nedeniyle Pakistan’ın buğday ithalatını artırabileceği ifade ediliyor. Raporda ithalatın yaklaşık 1,7 milyon ton seviyesinde gerçekleşebileceği tahminine yer veriliyor.

Bu durum, ülkede gıda arz güvenliği açısından yeni politika tartışmalarını da beraberinde getiriyor.

Pirinç üretimi ve ihracatı güçlü seyrediyor

Rapora göre pirinç üretiminin ise 2025/26 sezonunda yaklaşık 9,8 milyon tona ulaşması bekleniyor. Güçlü ihracat talebi sayesinde pirinç ihracatının 5,8 milyon ton seviyesinde kalacağı öngörülüyor.

Mısır üretiminde artış beklentisi

Pakistan’da mısır üretiminin de artış eğiliminde olduğu belirtilirken, üretimin yaklaşık 9,6 milyon tona çıkacağı tahmin ediliyor. Artışın, ekim alanlarının genişlemesi ve ortalama verimlerin korunmasına bağlı olduğu ifade ediliyor.

İklim ve politika etkisi belirleyici

Raporda, tarımsal üretimdeki dalgalanmaların temel nedenleri arasında iklim koşulları, su kaynakları ve tarım politikalarının yer aldığına dikkat çekiliyor. Kuraklık ve üretim maliyetlerindeki artışın üretim kararlarını doğrudan etkilediği vurgulanıyor.

Pakistan tahıl piyasasında önümüzdeki dönemde üretim, tüketim ve ticaret dengelerinin hem iklim koşullarına hem de alınacak politika kararlarına bağlı olarak şekillenmesi bekleniyor.

Ekim alanındaki düşüş fiyat beklentilerini etkiliyor

Raporda, ekim alanlarındaki gerilemenin kademeli olduğu ancak orta vadede fiyat artışı için zemin oluşturabileceği ifade edildi. Yıl başından bu yana buğday fiyatlarında yaklaşık %18’lik artış kaydedildi.

Gübre krizi ve jeopolitik riskler öne çıkıyor

İran’daki savaşın ardından Hürmüz Boğazı’nda yaşanan tedarik sorunları, küresel gübre piyasasını etkiledi. Özellikle azot bazlı gübrelerde fiyatların ABD’de yaklaşık %32 arttığı bildirildi. Gübre maliyetlerindeki yükseliş, üretim maliyetlerini artırarak tahıl fiyatlarını destekleyen unsurlar arasında yer alıyor.

Hava koşulları ve piyasa dinamikleri belirleyici

ABD’nin tarım bölgelerinde görülen kurak ve sıcak hava koşulları verim üzerinde risk oluştururken, küresel piyasalarda enerji fiyatları ve lojistik maliyetler de fiyatlamaları etkiliyor. Hava koşulları, buğday piyasasında en önemli belirleyici faktörlerden biri olmaya devam ediyor.

Küresel arz dengesi güçlü kalabilir

Analistlere göre, bazı bölgelerde üretim riskleri bulunsa da küresel buğday arzı genel olarak yeterli seviyede. Bu nedenle ciddi bir iklim veya lojistik şoku yaşanmadıkça güçlü ve kalıcı bir fiyat artışı beklenmiyor.

Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine göre %18,3’lük bir düşüşe işaret ediyor. Güney ve merkez bölgelerde ise fiyat gerilemesi %20’nin üzerine çıktı.

Arz fazlası piyasayı baskılıyor

Fiyat düşüşünün temel nedenlerinden biri olarak rekor seviyedeki üretim ve artan arz gösteriliyor.

Şubat ayında tahıl satışları yıllık bazda %12,3 artarken, piyasada ürün fazlası oluştu.

Talepte gerileme dikkat çekiyor

Öte yandan iç talepteki zayıflama da fiyatları aşağı yönlü etkiledi.

Un üretiminde yıllık %3 ila %5 arasında düşüş yaşanırken, tüketicilerin ekmek ve unlu mamullere olan talebinde de gerileme gözlendi.

Ruble ve ihracat baskısı

Rublenin değer kazanması, ihracat gelirlerini düşürerek üreticilerin rekabet gücünü zayıflattı.

Ayrıca uygulanan değişken ihracat vergileri, küresel fiyatlardan elde edilen kazancı sınırladı.

Üretici kârlılığı düşüyor

Artan lojistik, enerji ve işçilik maliyetleri karşısında buğday fiyatlarının gerilemesi, üreticilerin kârlılığını ciddi şekilde düşürdü.

Bu nedenle birçok üretici, buğday ekim alanlarını daraltarak yağlı tohumlar ve baklagiller gibi daha kârlı ürünlere yönelmeye başladı.

Buğday düşüyor, ekmek yükseliyor

Buğday fiyatlarındaki düşüşe rağmen ekmek fiyatlarının artması dikkat çekiyor.

Uzmanlara göre un maliyeti, ekmek üretim maliyetinin yalnızca yaklaşık %20’sini oluşturuyor. Geri kalan kısmı ise enerji, lojistik ve vergiler belirliyor.

Bu çerçevede, ekmek fiyatları son bir yılda yaklaşık %13 artarak kilogram başına 121,7 rubleye ulaştı.

Piyasada yön arayışı sürüyor

Mart ayında ihracattaki sınırlı artış fiyatları kısmen desteklese de, piyasa üzerinde genel baskının sürdüğü belirtiliyor.

Uzmanlar, kısa vadede fiyatlarda kalıcı bir toparlanma beklemenin zor olduğunu ifade ediyor.

Yetkililer, söz konusu işletmelerde toplam 6.229 baş hayvan bulunduğunu ve bunların 219’unda hastalığın doğrulandığını bildirdi.

Yeni serotip dikkat çekiyor

Tespit edilen şap virüsünün SAT1 serotipi olduğu belirtildi. Bu serotipin daha önce Çin’de görülmediği ve ağırlıklı olarak Afrika kıtasında yaygın olduğu ifade ediliyor.

Uzmanlar, bu durumun hastalığın coğrafi yayılımı açısından dikkat çekici olduğuna işaret ediyor.

Aşılar koruma sağlamayabilir

Sektör analistlerine göre, Çin’de kullanılan mevcut aşıların SAT1 serotipine karşı çapraz koruma sağlamadığı değerlendiriliyor.

Bu durum, hastalığın kontrol altına alınmasını zorlaştırabilecek önemli bir risk olarak öne çıkıyor.

Karantina ve itlaf önlemleri devrede

Vakaların tespit edilmesinin ardından Gansu ve Sincan’daki yerel yönetimler hızlı bir şekilde müdahale etti.

Hastalığın yayılmasını önlemek amacıyla enfekte hayvanlar itlaf edilirken, işletmelerde dezenfeksiyon çalışmaları başlatıldı.

Küresel hayvancılık için risk sinyali

Uzmanlar, yeni serotipin Çin’e ulaşmasının küresel hayvancılık açısından da risk oluşturabileceğini belirtiyor.

Özellikle uluslararası hayvan ve ürün ticaretinde daha sıkı kontrollerin gündeme gelebileceği ifade ediliyor.

Rapor, ülke genelinde ekim ilerlemesi, bitki gelişimi ve ürün kondisyonuna ilişkin en güncel verileri içeriyor.

Mısır, buğday ve pamukta ekim oranları

2026 sezonunun ilk raporuna göre:

• Mısır ekimi %3 seviyesine ulaştı
• Baharlık buğday ekimi %2 oldu
• Pamuk ekimi %5 seviyesinde gerçekleşti

Bu oranlar piyasa beklentileriyle genel olarak uyumlu seyretti. Geçen yıla kıyasla mısır ve pamuk ekimi %1 önde, baharlık buğday ise %1 geride bulunuyor.

Kışlık buğdayda dikkat çeken düşüş

Analistler, kışlık buğdayın iyi ve mükemmel kategorisinde %42 seviyesinde bir oran beklerken, USDA bu oranı %35 olarak açıkladı.

Bu, geçen yılın aynı dönemine göre 13 puanlık bir düşüş anlamına geliyor.

Kuraklık, özellikle ABD’nin “Plains” olarak bilinen üretim bölgelerinde bu düşüşün temel nedeni olarak öne çıkıyor.

Bölgesel farklılıklar öne çıktı

Colorado ve Montana eyaletlerinde buğday kondisyonunda en sert düşüşler görülürken, Idaho ve Washington eyaletlerinde sınırlı iyileşmeler kaydedildi.

Bu durum, ülke genelinde dengesiz bir üretim görünümüne işaret ediyor.

Diğer ürünler için veri bekleniyor

USDA, mısır ve soya fasulyesi gibi ürünler için ulusal kondisyon verilerini, bitkilerin çıkış oranı %50’yi aştıktan sonra yayımlıyor.

Bu verilerin genellikle mayıs ortası (mısır) ve haziran başında (soya) açıklanması bekleniyor.

Raporlar piyasalar için kritik önemde

USDA’nın haftalık raporları, nisan-kasım döneminde her hafta yayımlanıyor ve piyasalar tarafından yakından takip ediliyor.

Bu raporlar, üretim beklentilerindeki değişimleri erken tespit etmek açısından önemli bir gösterge olarak kabul ediliyor.

Veri toplama yöntemi

Raporlar, doğrudan çiftçilerden ziyade sahada gözlem yapma imkânı olan uzmanlar tarafından hazırlanıyor.

Katılımcılar genellikle yerel tarım görevlileri ve USDA personelinden oluşurken, veriler raporun yayımlandığı günün sabah saatlerinde toplanıyor.

Arjantin Sarımsak, Soğan ve Benzeri Ürünler Üretici, Paketleyici ve İhracatçıları Birliği (Asocamen) Başkanı Fabián Fusari, yeni sezon için ciddi bir daralma uyarısında bulundu.

Ekim alanlarında en az %30 düşüş bekleniyor

Fusari, yeni kampanya döneminde sarımsak ekim alanlarının en az %30 azalacağını açıkladı. Bu düşüşün temel nedeni olarak üreticilerin finansmana erişimde yaşadığı zorluklar gösteriliyor.

Sektörde girdi maliyetleri, yakıt ve toprak hazırlık giderlerinin karşılanamaması üreticiyi ekimden uzaklaştırıyor.

Krizin merkezinde Brezilya kararı var

Sektördeki daralmanın arkasında yalnızca maliyetler değil, uluslararası ticaret politikaları da bulunuyor. Brezilya’nın Çin’e yönelik antidamping uygulamasını kaldırması ve bazı Çinli firmalara vergi muafiyeti tanıması, piyasada fiyat dengesini bozdu.

Daha önce ithal sarımsak için uygulanan yüksek vergiler, yerli üreticileri korurken, yeni düzenleme ile Çin menşeli ürünlerin daha düşük fiyatlarla pazara girmesi mümkün hale geldi.

Fiyat rekabeti üreticiyi zorluyor

Brezilya’nın sarımsak maliyetinin yaklaşık 22 dolar/kutu seviyesinde olduğu belirtilirken, Çinli firmaların 15,80 dolar seviyesinden ürün sunabilmesi rekabeti zorlaştırıyor.

Bu durum, Arjantinli üreticilerin fiyat tutturmasını neredeyse imkânsız hale getiriyor.

İhracatın %70’i tek pazara bağlı

Arjantin sarımsak ihracatının yaklaşık %70’i Brezilya’ya yapılıyor. Geri kalan %30’luk kısım ise ABD, Avrupa Birliği, Meksika ve Tayvan gibi pazarlara dağıtılıyor.

Brezilya pazarındaki değişim, bu nedenle sektör genelinde domino etkisi yarattı.

Küresel fiyatlarda sert düşüş

Çin sarımsağının düşük fiyatla pazara girmesi, uluslararası alanda fiyatların %40-50 oranında gerilemesine neden oldu.

Bu durum, daha önce yapılmış ihracat anlaşmalarının yeniden müzakere edilmesine yol açarken, üreticilerin maliyet altında satış yapmasını gündeme getirdi.

Sektör çözüm arıyor

Sektör temsilcileri, Brezilya’nın bu kararı yeniden gözden geçirmesini bekliyor. Mendoza yerel yönetimi ve ilgili kurumlar, diplomatik girişimlerle düzenlemenin revize edilmesi için çalışmalar yürütüyor.

Ayrıca, ithal edilen ürünlerin denetiminin artırılması da gündemde.

Bu artış, Brezilya tarımının yalnızca üretim hacmiyle değil, aynı zamanda ihracata katılan firma sayısıyla da büyüdüğünü ortaya koyuyor.

Küçük ve orta ölçekli işletmeler öne çıkıyor

Veriler, sektördeki dönüşümün en önemli göstergelerinden birinin küçük ve orta ölçekli işletmeler olduğunu ortaya koyuyor. Bu işletmeler, toplam tarım ihracatçılarının %61’ini oluşturarak büyük şirketlerin hakim olduğu algısını kırıyor.

Bu şirketler ihracata doğrudan katılabildiği gibi, kooperatifler ve ticaret yapıları üzerinden de küresel pazarlara erişim sağlıyor.

Teknoloji ve organizasyon etkili oldu

Uzmanlara göre dijitalleşme, üretim teknolojilerindeki gelişmeler ve kurumsal destek mekanizmaları, daha fazla şirketin ihracata yönelmesini sağladı. Bu süreç, maliyetlerin düşmesine ve verimliliğin artmasına katkı sundu.

Aynı zamanda üreticilerin organizasyon kabiliyetinin artması, uluslararası standartlara uyum ve lojistik altyapının gelişmesi de ihracatçı sayısındaki yükselişi destekledi.

Daha yaygın ve kapsayıcı bir ihracat yapısı

Ortaya çıkan tablo, Brezilya tarım sektörünün daha kapsayıcı ve yaygın bir ihracat yapısına kavuştuğunu gösteriyor. Artık ihracat yalnızca büyük şirketlerin değil, farklı ölçeklerdeki üreticilerin de dahil olduğu geniş bir tabana yayılmış durumda.

Uzmanlar, bu eğilimin küresel tarım ticaretinde rekabeti artırabileceğine ve yeni pazar dinamikleri oluşturabileceğine dikkat çekiyor.

Devlete bağlı Indian Potash Ltd. tarafından açılan ihalede, 1,5 milyon tonluk kısmın ülkenin batı kıyısından, kalan miktarın ise doğu kıyısından temin edilmesi planlanıyor. Sevkiyatların 14 Haziran’a kadar yükleme limanlarından çıkması hedefleniyor.

Savaş üretimi ve arzı vurdu

Orta Doğu’daki çatışmalar, özellikle doğal gaz arzını sekteye uğratarak gübre üretimini doğrudan etkiliyor. Üre üretiminde temel girdi olan LNG tedarikindeki daralma, bazı tesislerin üretimi kısmak zorunda kalmasına yol açtı.

Küresel ölçekte bakıldığında, gübre ticaretinin önemli bir kısmının geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklıklar da fiyatları yukarı yönlü baskılıyor.

Ekim sezonu öncesi kritik alım

Hindistan’ın bu hamlesi, yaklaşan muson sezonu öncesinde tarımsal üretimi güvence altına alma amacı taşıyor. Ülke, pirinç, mısır ve soya gibi stratejik ürünlerin ekim dönemine girerken gübre arzında sorun yaşamak istemiyor.

Uzmanlara göre açılan ihale, sadece Hindistan iç piyasasını değil, aynı zamanda küresel üre fiyatlarını da doğrudan etkileyebilecek büyüklükte.

Ancak bu güçlü üretim performansı, üreticiler açısından aynı ölçüde ekonomik kazanca dönüşmedi. Artan üretim maliyetleri, kâr marjlarını daraltarak yeni sezon öncesinde belirsizlik yarattı.

Artan maliyetler üreticiyi zorluyor

Yeni sezonun en önemli belirleyici unsuru, maliyetlerdeki sürekli artış oldu. Girdi fiyatları, lojistik giderler ve finansman maliyetlerindeki yükseliş, üreticinin ekonomik dengesini doğrudan etkiliyor.

Bu durum, üreticilerin stratejilerini yeniden gözden geçirmesine neden oluyor. Buğday ekimi artık yalnızca verim potansiyeline değil, aynı zamanda ekonomik sürdürülebilirliğe bağlı olarak değerlendiriliyor.

Buğdayın rotasyondaki rolü sürüyor

Tüm ekonomik baskılara rağmen buğday, Arjantin’de tarımsal üretim sisteminde önemli bir yer tutmaya devam ediyor. Toprak sağlığını iyileştirmesi ve risk dağılımı sağlaması nedeniyle ekim planlarında stratejik bir rol oynuyor.

Ancak kârlılığın düşmesi durumunda bazı üreticilerin ekim alanlarını daraltabileceği veya alternatif ürünlere yönelebileceği değerlendiriliyor. Bu da tarımsal üretim dengesini etkileyebilecek bir risk olarak öne çıkıyor.

Yeni sezon öncesi belirsizlik hakim

Mevcut tablo, üreticiler açısından temkinli bir sürece işaret ediyor. Rekor üretim geçmişi olumlu bir referans oluştursa da ekonomik koşullar bu performansın sürdürülebilirliği konusunda soru işaretleri yaratıyor.

Üreticiler, yeni sezon öncesinde fiyat beklentileri, maliyetler ve piyasa koşullarını dikkate alarak kararlarını şekillendiriyor.

Üretim ve kârlılık dengesi öne çıkıyor

Arjantin buğday örneği, tarım sektöründe sıkça karşılaşılan bir gerçeği ortaya koyuyor: Üretim artışı her zaman gelir artışı anlamına gelmiyor.

Bu çerçevede temel sorun, yalnızca yüksek üretimi sürdürmek değil, aynı zamanda bu üretimin ekonomik olarak sürdürülebilir olmasını sağlamak olarak öne çıkıyor.

Haftalık artış 25 USD/T olarak gerçekleşirken, aylık artış 70 USD/T oldu. Geçmiş gözlemlere göre Nisan ayı için en yüksek fiyat 17 Mart 2022’de 2340 USD/T olarak kaydedilmişti; en düşük fiyat ise 18 Aralık 2018’de 660 USD/T olmuştu.

Ayrıca, Mayıs 2026 tedarik fiyatı 1305 USD/T ve Temmuz 2026 tedarik fiyatı 1300 USD/T seviyesine çıkarak son 3 yılın en yüksek seviyelerine ulaştı. Bu durum, küresel ayçiçek yağı ticaretinde fiyat baskısının devam ettiğini gösteriyor.

Geçen yılın aynı döneminde 18 bin ton seviyesinde olan ihracat hacmi, bu yıl önemli ölçüde genişledi. Bu artışla birlikte Çin, Rus buğday unu ihracatçıları için en büyük pazar konumuna yükseldi.

Çin’in payı hızla arttı

Analizlere göre, küresel pazarlarda kârlılığın düşmesi ve rekabetin artması, Rus ihracatçıların yönünü Çin’e çevirmesine neden oldu. Bu gelişmenin sonucu olarak Çin’in toplam ihracat içindeki payı hızla yükseldi.

2024 yılında Çin’in payı %10’un altında kalırken, 2025 yılında bu oran %14’e çıktı. 2026’nın ilk çeyreğinde ise Çin’e yapılan sevkiyatlar toplam ihracatın %38’inden fazlasını oluşturdu.

Rusya, Çin’in ana tedarikçisi

Çin açısından bakıldığında da Rusya’nın önemi artıyor. Çin Gümrük İdaresi verilerine göre, 2026 yılının ilk iki ayında Rusya, Çin’in buğday unu ithalatının yaklaşık %53’ünü karşıladı.

Bu veriler, Rusya’nın Çin pazarındaki lider tedarikçi konumunu güçlendirdiğini ortaya koyuyor.

2026’da Çin pazarı belirleyici olacak

Uzmanlara göre, mevcut eğilimlerin sürmesi halinde Çin’in 2026 yılında da Rus buğday unu ihracatında en önemli pazar olmaya devam etmesi bekleniyor.

Küresel rekabetin arttığı ve marjların daraldığı bir dönemde, Çin pazarındaki güçlü talep Rus ihracatçıları için stratejik önem taşıyor.

Açıklamaya göre, buğday ihracat vergisi ton başına 707,8 rubleden 561,5 rubleye düşürüldü. Mısır vergisi de 212,2 rubleden 85,6 rubleye gerileyerek önemli bir indirim gördü. Buna karşılık arpa ihracat vergisi, Nisan 2025’ten bu yana ilk kez sıfır seviyesinden 540,8 rubleye yükseltildi.

Vergi oranlarının belirlenmesinde kullanılan gösterge fiyatlarda ise sınırlı artışlar dikkat çekti. Buğdayın ton fiyatı 231,3 dolara, arpanın 229,4 dolara ve mısırın 221,4 dolara yükseldi.

Tahıl dempferi mekanizması etkisini sürdürüyor

Rusya’da buğday, arpa ve mısır için uygulanan esnek ihracat vergileri, 2021 yılında yürürlüğe giren “tahıl dempferi” mekanizması kapsamında belirleniyor. Bu sistem, iç piyasada fiyat dalgalanmalarını sınırlamak ve arz güvenliğini korumak amacıyla uygulanıyor.

Vergi oranlarındaki haftalık güncellemeler hem iç piyasa dengeleri hem de küresel tahıl ticareti açısından yakından takip ediliyor. Uzmanlar, özellikle buğday ve mısır vergilerindeki düşüşün ihracat rekabetini artırabileceğine, arpa vergisindeki artışın ise bu üründe dış satışları sınırlayabileceğine işaret ediyor.

Buğday ve mısır üretimi artışı sürüklüyor

FAO verilerine göre üretim artışının temel kaynağı, Orta Asya’da buğday ve Hindistan’da mısır üretimine ilişkin açıklanan güncel resmi veriler oldu. Özellikle mısır üretimindeki yükseliş, küresel tahıl kullanımındaki artışın da ana belirleyicisi olarak öne çıkıyor.

2025/26 sezonunda küresel tahıl kullanımının 2 milyar 945 milyon tona ulaşması bekleniyor. Bu artışta yem amaçlı kullanımın etkisi dikkat çekerken, bazı ülkelerde buğdayın yem rasyonlarında mısır ve sorgum ile ikame edildiği görülüyor.

Pirinçte rekor üretim ve tüketim beklentisi

Pirinç üretimi cephesinde ise sınırlı revizyonlara rağmen genel görünüm güçlü kalmayı sürdürüyor. FAO, 2025/26 döneminde küresel pirinç üretiminin %2 artarak 563,3 milyon tona ulaşacağını ve rekor kıracağını öngörüyor.

Bangladeş, Brezilya, Çin, Hindistan ve Endonezya’nın üretim artışına öncülük etmesi beklenirken; Madagaskar, Pakistan, Tayland, Tanzanya ve ABD’de düşüşler öngörülüyor.

Küresel pirinç tüketiminin ise %2,7 artışla 555,6 milyon tona ulaşarak yeni bir zirveye çıkacağı tahmin ediliyor. Gıda tüketimi artışın ana kaynağı olurken, Hindistan’da pirincin etanol üretiminde kullanımı da dikkat çekiyor.

Tahıl stokları rekor seviyeye çıkıyor

FAO raporuna göre, küresel tahıl stokları 2026 sezonu sonunda %9,2 artarak 951,5 milyon tona ulaşacak. Bu artışta Avrupa Birliği, İran, Özbekistan ve Hindistan’daki stok revizyonları etkili oldu.

Stok/kullanım oranının %32,2 seviyesine ulaşması, küresel arzın genel olarak “rahat” bir seviyede olduğuna işaret ediyor. Aynı dönemde pirinç stoklarının da %4,2 artarak 219,3 milyon tona çıkması bekleniyor.

Küresel ticaret ve fiyat dengesi

Küresel tahıl ticaretinin 2025/26 sezonunda 505,3 milyon tona ulaşacağı tahmin ediliyor. Özellikle İran’ın sezon başında yaptığı buğday ve arpa alımları ticaret hacmini yukarı taşıyan unsurlar arasında yer alıyor.

Mısır ticaretinde ise Brezilya ve ABD’nin güçlü ihracat performansını sürdürdüğü görülüyor. Pirinç ticaretinin ise 2026 yılında sınırlı bir düşüş göstermesi bekleniyor.

2026 üretiminde belirsizlik: maliyet ve jeopolitik riskler

FAO, 2026 yılı buğday üretiminin 820 milyon ton seviyesinde gerçekleşmesini bekliyor. Ancak Yakın Doğu’daki çatışmaların enerji ve gübre fiyatlarını artırması, üretim maliyetleri üzerinde baskı oluşturuyor.

Artan maliyetler ve zayıflayan ürün fiyatlarının, özellikle kuzey yarımkürede çiftçilerin ekim kararlarını etkileyebileceği belirtiliyor. Bu durum, bazı üreticilerin daha az girdi gerektiren ürünlere yönelmesine neden olabilir.

Türkiye’de üretim görünümü olumlu

Raporda Türkiye’ye ilişkin değerlendirmelere de yer verildi. Kış yağışlarının toprak nemini artırdığı, iç ve doğu bölgelerdeki kar örtüsünün bitkileri don riskine karşı koruduğu belirtilirken, bu durumun verim ve üretim açısından olumlu bir tablo oluşturduğu ifade edildi.

Herson Bölgesi Valisi Vladimir Saldo, Sosyal Medya Üzerinden Yaptığı Açıklamada, “Volgo-Balt-138” Adlı Geminin Rostov Bölgesindeki Azov Limanı’ndan Krasnodar’daki Kavkaz Limanı’na Doğru Seyrettiğini Belirtti.

Saldo, Gemide Görevli Birinci Kaptan Yardımcısının Yaşamını Yitirdiğini, İki Mürettebatın İse Halen Kayıp Olduğunu İfade Etti. Geminin Kaptanının Hastaneye Kaldırıldığı, Diğer Denizcilere De Tıbbi Ve Psikolojik Destek Sağlandığı Kaydedildi.

Yetkililerin Verdiği Bilgilere Göre, Dokuz Mürettebat Cankurtaran Botu İle Arbat Kıyısındaki Strelkovoye Yerleşimine Ulaştı. Olayın, Kerç’in Yaklaşık 300 Deniz Mili Kuzeyinde Meydana Geldiği Bildirildi.

Olayın, Tahıl Taşımacılığı Ve Bölgedeki Deniz Güvenliği Açısından Yeni Riskleri Gündeme Getirdiği Değerlendiriliyor.

Raporda, mevcut durumda Arabika üretim alanlarının yaklaşık %8’inin halihazırda elverişsiz koşullara sahip olduğu belirtiliyor. Başta Brezilya, Kolombiya ve Honduras olmak üzere önemli üretici ülkelerde bazı bölgelerin daha fazla yatırım gerektirdiği ve buna rağmen düşük verim sağladığı ifade ediliyor.

İklim değişikliğinin temel etkileri arasında artan sıcaklıklar ve değişen yağış rejimleri öne çıkıyor. Bu durum, kahve üretiminde öngörülebilirliği azaltırken, kuraklık, sıcak hava dalgaları ve aşırı yağış gibi iklim olaylarının daha sık yaşanmasına neden oluyor.

Uzmanlara göre, artan iklim oynaklığı yalnızca üretimi değil, aynı zamanda küresel kahve arz zincirinin güvenilirliğini de tehdit ediyor. Bu gelişmeler, önümüzdeki yıllarda kahve fiyatları ve üretim stratejileri üzerinde belirleyici olabilir.

Companhia Nacional de Abastecimento tarafından yayımlanan bültende, yağışlı dönemin de lojistik maliyetler üzerinde etkili olduğu vurgulandı.

İhracatta Arco Norte ve Santos öne çıktı

Yılın ilk döneminde yapılan lojistik izlemelere göre, soya ve mısır ihracatında iki ana güzergâh öne çıktı.

Arco Norte üzerinden mısır üretiminin yüzde 40,8’i, soya üretiminin ise yüzde 38,4’ü taşındı.

Santos Limanı ise mısır ihracatının yüzde 33,5’ini, soya ihracatının yüzde 36,8’ini üstlendi.

Şeker kamışı üretimi dört eyalette yoğunlaştı

Serasa Experian tarafından yayımlanan araştırmaya göre, Brezilya’daki şeker kamışı üretiminin yüzde 91’i dört eyalette gerçekleştiriliyor.

Üretimde lider konumda olan São Paulo, toplam üretimin yüzde 57,5’ini oluştururken, onu sırasıyla Goiás, Minas Gerais ve Mato Grosso do Sul eyaletleri takip ediyor.

2025-2026 sezonunda ülkenin merkez-güney bölgesinde yaklaşık 9 milyon hektarlık alanda şeker kamışı üretimi yapıldığı bildirildi.

Şarap sektöründe yeni üretim bölgeleri yükseliyor

Brezilya’da şarap üretimi geleneksel bölgelerin dışına taşarak yeni coğrafyalarda gelişim gösteriyor. Başkent Brasília’da kurulan Vitivinicilik Analiz ve Araştırma Merkezi, bu dönüşümün önemli adımlarından biri olarak öne çıkıyor.

Associação Nacional dos Produtores de Vinho de Inverno tarafından hayata geçirilen merkez, yüksek hassasiyetli analizler, teknik destek ve eğitim programları sunacak.

Yeni merkez sayesinde Güney bölgesi dışındaki 55’ten fazla şarap üreticisinin desteklenmesi, yeni üzüm çeşitlerinin geliştirilmesi ve üretim verimliliğinin artırılması hedefleniyor.

Yüksek fiyatlar talebi baskılıyor

Raporlara göre, alıcılar yüksek fiyatları kabul etme konusunda isteksiz davranırken, piyasalarda bir denge sinyali bekleniyor. Buna karşın Hindistan’da beklenen yeni üre ihalesi kısa vadede fiyatları artırabilecek bir unsur olarak öne çıkıyor.

Çin’in gübre ihracatını büyük ölçüde sınırlı tutması ise küresel arz daralmasını derinleştiriyor.

Bölgesel piyasalarda farklı görünüm

ABD’de bahar sezonu için arzın yeterli olduğu ancak talebin canlı seyrettiği ve fiyatların jeopolitik gelişmelere duyarlı olduğu ifade ediliyor.

Brezilya’da sezon dışı dönemde talebin zayıf kaldığı ve alıcıların yüksek fiyatlara karşı direnç gösterdiği belirtilirken, Arjantin’de yaklaşan kış sezonu öncesinde alım ilgisinin arttığı ancak işlemlerin sınırlı olduğu kaydedildi.

Fosfatlı gübrelerde fiyat artışı yavaşladı

Fosfatlı gübre piyasasında fiyat artış hızının yavaşladığı ancak arzın sıkı kalmaya devam ettiği bildirildi. Orta Doğu’daki kriz nedeniyle sülfür ve amonyak gibi temel girdilerin maliyetlerinin yükselmesi fiyatların yüksek seviyede kalmasına neden oluyor.

Küresel arz kısıtları devam ediyor

Çin’in ihracat kısıtlamaları ve Suudi Arabistan’daki lojistik sorunlar küresel arzı sınırlandırırken, Fas’ta bakım çalışmaları nedeniyle üretimde yaşanan kesintiler de piyasayı etkiliyor.

Talepte temkinli seyir

Brezilya, Hindistan ve ABD’de yüksek fiyatlar nedeniyle talebin zayıf kaldığı, alıcıların daha temkinli hareket ettiği ifade ediliyor. Hindistan’da sübvansiyon politikalarına ilişkin belirsizlikler de piyasa faaliyetlerini yavaşlatıyor.

Arjantin’de fiyat riski öne çıkıyor

Arjantin’de gübre arzının görece daha dengeli olduğu ancak fiyat riskinin sürdüğü belirtiliyor. Özellikle fosfatlı gübrelerde (MAP ve DAP) arz kısıtları ve yüksek maliyetler piyasayı baskılamaya devam ediyor.

Raporda, küresel ölçekte genel bir arz sıkıntısı beklenmese de ürün bazlı bölgesel eksikliklerin yaşanabileceği ve özellikle MAP gübresinde risklerin sürdüğü ifade edildi.

Buğday fiyatlarında belirgin artış

Uluslararası buğday fiyatları mart ayında %4,3 oranında yükseldi. Bu artışta, ABD’de kuraklık nedeniyle mahsul koşullarının kötüleşmesi ve Avustralya’da yüksek gübre maliyetlerine bağlı olarak ekim alanlarının azalabileceği beklentisi etkili oldu.

Buna karşın Avrupa’daki olumlu üretim koşulları ve küresel arzın halen güçlü seyretmesi, fiyat artışını sınırlayan unsurlar arasında yer aldı.

Mısır fiyatlarında sınırlı yükseliş

Dünya mısır fiyatları mart ayında %0,9 artış gösterdi. Küresel arzın yüksek seviyelerde kalması fiyatlar üzerinde baskı oluştururken, artan enerji fiyatlarına bağlı olarak etanol talebindeki iyileşme beklentisi piyasayı destekledi.

Ayrıca gübre maliyetlerine ilişkin endişeler de fiyatlar üzerinde etkili oldu.

Diğer tahıllarda artış

Arpa ve sorgum fiyatlarında da yükseliş gözlemlendi. Bu artışlar, genel tahıl piyasasındaki yukarı yönlü eğilimi destekledi.

Pirinç fiyatları geriledi

FAO Tüm Pirinç Fiyat Endeksi ise mart ayında %3 oranında düşüş kaydetti. Bu gerilemede hasat baskısı, ithalat talebindeki zayıflama ve ABD doları karşısında para birimlerinin değer kaybı etkili oldu.

Federal yetkililer sahaya inecek

Anlaşmanın dikkat çeken maddelerinden biri, her iki bakanlığa bağlı federal yetkililerin çiftliklerde ve ranchlerde çalışarak hayvancılık faaliyetlerini yerinde öğrenmesi oldu. Bu uygulama ile karar vericilerin sektörü daha yakından tanıması amaçlanıyor.

Amaç: Daha gerçekçi karar mekanizması

Resmi belgede yer alan ifadelere göre, oluşturulacak programlar sayesinde yetkililer sahada doğrudan deneyim kazanacak. Böylece mevcut sorunların daha iyi anlaşılması ve politika kararlarının daha gerçekçi verilmesi hedefleniyor.

Bürokrasi azaltma ve arazi kullanımı

Anlaşma kapsamında ayrıca çiftçiler üzerindeki bürokratik yükün azaltılması ve kamu arazilerinin hayvancılık faaliyetleri için kullanımının kolaylaştırılması planlanıyor.

Söz konusu proje, Denis Manturov’un Hindistan ziyareti sırasında yapılan görüşmelerde ele alındı. Görüşmelerde, tarım ve sanayi alanlarında iş birliğinin derinleştirilmesi öncelikli başlıklar arasında yer aldı.

Gübre ihracatında yüzde 40 artış

Rusya’nın Hindistan’a mineral gübre ihracatı, geçen yıl itibarıyla yüzde 40 oranında artış gösterdi. Rus tarafı, Hindistan’ın artan gübre talebini karşılamaya devam etmeye hazır olduğunu bildirdi.

Ticaret ve yatırım ilişkileri gündemde

Ziyaret kapsamında taraflar, karşılıklı ticaret hacmini artırmaya yönelik adımları da değerlendirdi. İki ülke arasında yatırım ve sanayi iş birliklerinin geliştirilmesi, tedarik zincirlerinin güçlendirilmesi ve ortak projelerin hayata geçirilmesi için uygun koşulların oluşturulması ele alındı.

Uzmanlar, özellikle gübre üretimi alanındaki ortak projelerin, küresel tarım piyasalarında arz güvenliği açısından stratejik önem taşıdığına dikkat çekiyor.

Putin, Kremlin’de Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdelati ile yaptığı görüşmede, Rusya’nın özellikle tahıl başta olmak üzere gıda ürünlerinin Mısır’a tedariki konusunda Mısırlı yetkililerle koordinasyon içinde çalışması gerektiğini ifade etti.

Açıklamada, Putin’in Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi ile mart ayında gerçekleştirdiği telefon görüşmesine de atıf yapıldı. Bu görüşmenin ardından iki ülke arasında gıda ticareti alanında iş birliğinin artırılması yönünde adımların gündeme geldiği belirtildi.

Rusya’nın küresel tahıl piyasasındaki önemli konumu dikkate alındığında, söz konusu sevkiyat planlarının uluslararası tarım ve gıda ticareti üzerinde etkili olabileceği değerlendiriliyor.

Uzmanlar, özellikle Orta Doğu ve Kuzey Afrika bölgesinde artan gıda talebi çerçevesinde, bu tür anlaşmaların arz güvenliği açısından önem taşıdığına dikkat çekiyor.

Yerel bir brokerın aktardığı bilgilere göre, buğday ve mısır üretiminde yaygın olarak kullanılan üre gübresinin fiyatı, İran savaşı öncesindeki 450-500 dolar/ton seviyesinden 850 dolar/tonun üzerine çıktı. Bu artış, gübreyi birçok çiftçi için erişilmesi zor bir girdi haline getirdi.

Piyasa temsilcileri, artan maliyetler nedeniyle çiftçilerin ürünlerini satmak yerine stokta tutmayı tercih ettiğini belirtiyor. Bir broker, “Gübre fiyatlarındaki yükseliş nedeniyle çiftçiler hem eski hem de yeni mahsul satışlarını durdurdu” değerlendirmesinde bulundu.

Buna karşılık büyük tarım işletmelerinin ileri vadeli satışlara daha açık olduğu ifade ediliyor. Yeni mahsul için mısır ve yemlik buğday fiyatlarının ton başına yaklaşık 210 dolar, ekmeklik buğdayın ise 215 dolar seviyelerinde teklif edildiği belirtiliyor. Eski mahsulde ise fiyatların daha yüksek olduğu, buğdayın 219 dolar, mısırın ise 213 dolar civarında işlem gördüğü aktarılıyor.

Kiev merkezli bir tüccar, normal şartlarda nisan ve mayıs aylarında vadeli satışların arttığını ancak mevcut belirsizlik nedeniyle piyasa katılımının düşük kaldığını ifade etti. Aynı kaynak, ihracatçıların hâlen önemli miktarda mısır stoğuna sahip olduğunu belirtti.

Piyasa katılımcılarına göre çiftçilerin büyük bölümü 2026 sezonu için gerekli gübreyi daha önce temin etti. Bu nedenle kısa vadede üretim üzerinde ciddi bir risk beklenmiyor. Ancak 2027 sezonu için yapılacak alımlar sırasında yüksek fiyatların etkisinin daha belirgin olacağı öngörülüyor.

Uzmanlar, artan maliyetlerin özellikle küçük ölçekli üreticileri daha fazla etkilediğini belirtiyor. Büyük tarım işletmelerinin ihtiyaçlarının yüzde 70-75’ini karşıladığı, küçük çiftçilerin ise bu oranın yaklaşık yüzde 30 seviyesinde kaldığı ifade ediliyor.

Artan maliyetlerin verim üzerinde de baskı oluşturabileceği belirtiliyor. Bir piyasa kaynağı, Ukrayna’daki tarım arazilerinin önemli bölümünde besin eksikliği bulunduğunu ve gübre kullanımının azalmasının verim kaybına yol açabileceğini ifade etti.

Öte yandan mazot fiyatlarının da yaklaşık yüzde 20 arttığı ve bunun üretim maliyetlerini daha da yükselttiği belirtiliyor. Bu durumun ekim ve hasat dönemlerinde çiftçilerin kârlılığını olumsuz etkileyebileceği değerlendiriliyor.

Uluslararası piyasalarda ise Ukrayna çıkışlı mısır ve buğday fiyatlarında sınırlı artış gözleniyor. Mart ayı itibarıyla mısır fiyatı ton başına 225 dolar, buğday fiyatı ise 235 dolar seviyesinde değerlendiriliyor.

Buna göre, sarı bezelye (HS Kodu 07131010) ithalatında asgari ithalat fiyatı uygulanmayacak ve limiti olmayan limanlardan giriş mümkün olacak. Bununla birlikte, gümrük vergisi yüzde 10 olarak uygulanmaya devam edecek ve altyapı ve tarım gelişimi için ek katkı payı (AIDC) yüzde 20 oranında kalacak.

Mevcut ithalat politikası, güvercin bezelyesi ve maş için de geçerliliğini koruyor; bu baklagillerin ithalatı hâlen gümrüksüz gerçekleştirilebiliyor.

Hindistan Baklagil Üreticileri ve İthalatçıları Birliği Başkanı Bimal Kotari, karar hakkında şunları söyledi:

“Hükümetin ithalat politikasını bir yıl daha uzatma kararı doğru bir adım. Bu, sektörün uzun vadeli istikrarını sağlayacak.”

Uzmanlar, düzenlemenin yerel üretici ve ithalatçılar açısından piyasa öngörülebilirliğini artırdığını ve gıda güvenliği ile fiyat istikrarını desteklediğini belirtiyor.

Artan arz beklentisi, küresel kahve piyasasında fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturdu. Son haftalarda Arabica kahve fiyatları 15 ayın en düşük seviyesine gerilerken, Robusta fiyatları da 6,5 ayın en düşük seviyesine indi.

Üretim artışında en büyük pay Brezilya’ya ait. Ülkenin resmi tarım tahmin kurumu Conab, 2026 yılı kahve üretiminin yıllık bazda yüzde 17,2 artarak yaklaşık 4 milyon ton seviyesine ulaşacağını açıkladı.

Brezilya’da Arabica üretiminin yüzde 23,2 artışla yaklaşık 2,6 milyon ton, Robusta üretiminin ise yüzde 6,3 artışla yaklaşık 1,3 milyon ton seviyesine çıkması bekleniyor. Olumlu hava koşulları üretim artışını destekleyen başlıca faktörler arasında yer aldı. Ülkenin en büyük Arabica üretim bölgesi Minas Gerais’te şubat ortasında ölçülen yağış miktarı, tarihsel ortalamanın yüzde 138 üzerine çıktı.

Küresel arz artışına Vietnam da katkı sağlıyor. Dünyanın en büyük Robusta üreticisi olan Vietnam’da kahve ihracatı ocak ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 38,3 artarak 198 bin ton seviyesine ulaştı. Ülkenin 2025 yılı toplam kahve ihracatı ise yüzde 17,5 artışla 1,58 milyon ton olarak kaydedildi.

Vietnam’da üretimin de artması bekleniyor. 2025/26 sezonunda kahve üretiminin yüzde 6 artışla yaklaşık 1,76 milyon ton seviyesinde gerçekleşmesi öngörülüyor.

Kahve stokları da toparlanıyor ve fiyatlar üzerinde baskı oluşturuyor. ICE verilerine göre Arabica stokları ocak başında yaklaşık 27,7 bin ton, Robusta stokları ise yaklaşık 46,6 bin ton seviyesine yükseldi.

Buna karşılık bazı gelişmeler fiyatları destekleyici etki yaratıyor. Brezilya Ticaret Bakanlığı, ocak ayında kahve ihracatının yıllık bazda yüzde 42,4 düşüşle 141 bin ton seviyesinde gerçekleştiğini açıkladı. Kolombiya’da ise Ulusal Kahve Yetiştiricileri Federasyonu, ocak ayı üretiminin yüzde 34 azalarak yaklaşık 53 bin ton seviyesine gerilediğini bildirdi.

Daha önce ABD Tarım Dış Ticaret Servisi (USDA) tarafından yapılan tahminde, 2025/26 sezonunda küresel kahve üretiminin yaklaşık 10,7 milyon ton olacağı öngörülüyordu. Raporda ayrıca üretim kompozisyonunda değişim yaşandığı, Arabica üretiminin gerilerken Robusta üretiminin artış eğiliminde olduğu vurgulandı.

Kurum, söz konusu ürünün en son 2023 yılında Türkiye pazarına ihraç edildiğini ve o dönemde toplam sevkiyatın 2 bin ton olarak gerçekleştiğini bildirdi. Bu kapsamda 2026 yılında yapılan sevkiyat, yaklaşık iki yıl aradan sonra gerçekleştirilen ilk ihracat olarak kayıtlara geçti.

Uzmanlara göre glüten, buğdaydan elde edilen saf bir protein olup gıda sanayinde yaygın olarak kullanılan bir katkı maddesi niteliği taşıyor.

Buğday glüteni; hamur yapısını iyileştirmek, un kalitesini artırmak, elastikiyeti güçlendirmek ve fırıncılık ürünlerinde hacim ile gözenekli yapı oluşturmak amacıyla kullanılıyor. Ayrıca nem tutma özelliği sayesinde ürün kalitesini artıran glüten; makarna, sos, unlu mamuller, şekerleme ürünleri ve bitki bazlı “vejetaryen et” üretiminde de tercih ediliyor.

Sektör değerlendirmelerine göre, Türkiye’de gıda sanayi üretiminin devamlılığı açısından bu tür hammaddelere yönelik talep sürüyor.

Rusya menşeli yüzde 12,5 protein oranına sahip buğdayın FOB fiyatı ton başına 240 dolar seviyesinde sabit kaldı. Aynı dönemde Fransa’da yüzde 11,5 proteinli buğday 239 dolar, Romanya buğdayı ise 241 dolar seviyesinde işlem gördü.

Buna karşılık ABD ve Avustralya buğday fiyatlarının daha yüksek seviyelerde oluştuğu dikkat çekti. ABD buğdayı ton başına 258 dolara yükselirken, Avustralya buğdayı 261 dolar seviyesine çıktı. Arjantin buğdayı ise 225 dolar ile ana ihracatçılar arasında en düşük fiyatlı ürün olmaya devam etti.

Analistler, fiyatlar arasındaki bu farkın kalite, lojistik maliyetler ve bölgesel arz-talep dengelerinden kaynaklandığını belirtiyor.

Öte yandan Rusya’nın Mart ayı buğday ihracat tahmini 4,85 milyon tona yükseltilirken, sezonluk ihracatın 37,7 milyon tona ulaşarak geçen sezonun üzerine çıkması bekleniyor. Bu gelişmenin Karadeniz bölgesi fiyatlarının küresel rekabet gücünü korumasında etkili olduğu değerlendiriliyor

Minimum fiyatlar (alım müdahaleleri için)

Belirlenen seviyelere ulaşıldığında devlet alım müdahaleleri uygulanacak:

Maksimum fiyatlar (satış müdahaleleri için)

Bu fiyat seviyeleri aşılırsa ürün müdahaleleri başlatılacak:

Yeni fiyat parametreleri, 1 Temmuz 2026 itibarıyla 18 Mart 2025 tarihli 158 sayılı önceki bakanlık emrinin yerini alacak.

Uzmanlar, devlet müdahalelerinin fiyat istikrarı sağlamak ve üreticiyi korumak açısından kritik olduğunu belirtiyor.

Analizde, özellikle Hindistan ve Güney Kore’nin, Basra Körfezi ülkelerinden ithal ettikleri amonyak ve üre nedeniyle en kırılgan ülkeler arasında yer aldığı belirtildi.

Bunun yanı sıra Tayland, Avustralya, Brezilya ve ABD gibi ülkelerin de bölgeden yapılan gübre sevkiyatlarına önemli ölçüde bağımlı olduğu ifade edildi.

Analizde ayrıca Sudan, Tanzanya ve Somali gibi gelişmekte olan ülkelerin de gübre tedarikinde Basra Körfezi’ne yüksek oranda bağımlı olduğuna dikkat çekildi.

Küresel üretim verilerine göre, dünya amonyak üretiminin yaklaşık yüzde 15’i ve üre pazarının yüzde 21’i Orta Doğu ülkelerinde gerçekleştiriliyor. Bu durum, bölgedeki jeopolitik gelişmelerin tarım girdileri ve gıda üretimi üzerinde doğrudan etkili olabileceğini gösteriyor.

Bölgede öne çıkan üretici ülkeler arasında Suudi Arabistan ve Katar ilk sıralarda yer alırken, Kuveyt, Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri, İran ve Irak da önemli üretici ülkeler arasında bulunuyor.

Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’nda yaşanabilecek herhangi bir aksamanın, gübre fiyatlarında artışa ve buna bağlı olarak küresel gıda maliyetlerinde yükselişe yol açabileceği uyarısında bulunuyor.

Hükümet tarafından yapılan değerlendirmeye göre, söz konusu kısıtlama ile iç piyasada üretim sürekliliğinin sağlanması ve gübre arzında yaşanabilecek daralmaların önlenmesi hedefleniyor.

İhracat yasağı; sıvı, granül ve parça (kom) formdaki kükürt türlerini kapsıyor. Buna karşın düşük kaliteli kükürtün ihracatına, Rusya Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’ndan alınacak onay doğrultusunda izin verilebileceği belirtildi.

Öte yandan düzenlemenin bazı istisnaları bulunuyor. Kısıtlama, Avrasya Ekonomik Birliği üyesi ülkelere yapılan sevkiyatları kapsamıyor. Ayrıca Abhazya ve Güney Osetya’ya yapılacak ihracatlar da yasak dışında tutuluyor.

Bunun yanı sıra, insani yardım amaçlı gönderimler, uluslararası transit taşımacılık faaliyetleri ve Rus şirketlerinin Svalbard (Şpitsbergen) bölgesindeki operasyonları için gerçekleştirilen sevkiyatlar da kısıtlamadan muaf tutuluyor.

Uzmanlar, kükürtün gübre üretiminde kritik bir hammadde olması nedeniyle alınan bu kararın küresel gübre piyasasında arz ve fiyat dengeleri üzerinde etkili olabileceğini değerlendiriyor.

Araştırmaya göre söz konusu salgında hastalık, bazı bölgelerde buğday ekim alanlarının yüzde 100’üne kadar yayıldı. Bu durum, yerel üretimde ciddi kayıplara yol açtı.

Yapılan genom analizleri sonucunda, Fusarium cinsine ait yeni patojen türleri tespit edildi. Bu türler arasında özellikle “Fusarium kistleri” olarak adlandırılan yeni bir varyantın öne çıktığı belirtildi.

Bilim insanları, söz konusu yeni türlerin yalnızca bölgesel değil küresel buğday üretimi açısından da risk oluşturabileceğine dikkat çekti. Hastalığın yayılması durumunda, dünya genelinde üretim miktarlarında düşüş yaşanabileceği ifade edildi.

Araştırmada ayrıca, hastalıkla enfekte olmuş buğdaylarda toksin seviyelerinin değişkenlik gösterdiği ancak bazı örneklerde gıda güvenliği sınırlarının üzerine çıktığı kaydedildi. Bu durumun insan ve hayvan sağlığı açısından da risk oluşturabileceği vurgulandı.

Uzmanlar, yeni patojenlerin izlenmesi ve erken müdahale stratejilerinin geliştirilmesinin, küresel gıda arz güvenliği açısından kritik önem taşıdığına işaret ediyor.

EastFruit verilerine göre, Fas’tan İrlanda’ya yapılan taze fasulye ithalatı 2025’te 817 ton olarak gerçekleşti; bu miktar 2024’ün iki buçuk katı ve 2023 rakamının yaklaşık yedi katı.

Yatırımcılar için Fas’ın İrlanda’daki liderliği, coğrafi yakınlık ve AB düzenlemelerine uyumun taze ürün ticaretini hızlıca nasıl yeniden şekillendirebileceğini gösteriyor. 2019-2024 arasında Guatemala, İrlanda’nın taze fasulye ithalatının yarısından fazlasını sağlıyordu; Kenya ve Birleşik Krallık da önde gelen tedarikçiler arasındaydı.

Tedarik dinamikleri 2024’te belirgin şekilde değişti; Panama Kanalı’ndaki aksaklıklar ve AB’nin pestisit kalıntısı gerekliliklerinin sıkılaşması nedeniyle Guatemala’nın ihracatı azaldı. İrlanda, alternatif tedarikçilerden – Fas ve Kenya’dan – alımı artırırken, İspanya ve Hollanda Fas ürünlerini İrlanda pazarına re-eksport merkezleri olarak iletti.

Fas’ın Avrupa’ya coğrafi yakınlığı, Guatemala gibi uzak rakiplere göre belirgin avantaj sağlıyor. Kısa nakliye yolları yakıt maliyetlerini düşürüyor, bozulma riskini azaltıyor ve talebe hızlı yanıt verilmesini sağlıyor. Fas tedarikçileri, transatlantik veya Doğu Afrika rotalarına kıyasla daha güvenilir teslimat programları sunuyor. Ayrıca Fas’ın AB pestisit düzenlemelerine uyumu, Guatemala ihracatını kısıtlayan uyum risklerini ortadan kaldırıyor.

Sonuç olarak, Fas’ın yükselişi, uygun coğrafya ile düzenleyici uyumun birleşiminin, geleneksel tedarikçileri nasıl geride bırakabileceğine dair bir örnek oluşturuyor. Fas, lojistik altyapıya yaptığı yatırımlarla ürünlerini Avrupa raflarına doğrudan ulaştırabiliyor. Ülkenin seracılık sektörü de yıl boyunca üretimi artırarak Avrupa süpermarket programlarının sürekli tedarik taleplerine yanıt veriyor.

2025 itibarıyla Fas, İrlanda’nın taze fasulye ithalatının üçte birinden fazlasını sağlayarak Avrupa taze ürün tedarik zincirinde kritik bir oyuncu hâline geldi. Guatemala’dan Fas’a yaşanan kayma, lojistik verimlilik ve düzenleyici uyumun Avrupa piyasalarında hangi ülkelerin liderliği elde edeceğini belirlemede belirleyici olduğunu gösteriyor.

Şirketin raporuna göre, Ekim-Aralık döneminde net kâr 415,1 milyon dolar olarak gerçekleşti. Bu, bir önceki yılın aynı dönemindeki 412,9 milyon dolarlık kârın üzerinde olmasına rağmen, analistlerin beklediği 428 milyon doların altında kaldı. Düzeltme yapılmış EBITDA ise %7 azalarak 1,72 milyar dolar seviyesine geriledi. Gelir ise yıllık bazda 19,97 milyar dolardan 23,06 milyar dolara çıkarak rekor seviyeye ulaştı.

LSEG analistlerinin tahminleri, net kârın 428 milyon dolar, düzeltilmiş EBITDA’nın ise 1,56 milyar dolar olacağı yönündeydi. Gelir tahmini ise 22,38 milyar dolar olarak açıklanmıştı.

2025 yılının tamamına bakıldığında, JBS’in net kârı 1,77 milyar dolardan 2,02 milyar dolara yükselirken, gelir 77,18 milyar dolardan 86,18 milyar dolara çıktı. Düzeltme yapılmış EBITDA ise yıllık bazda %5 düşerek 6,83 milyar dolar oldu.

Şirket, küresel et üretiminde lider konumunu korurken, yatırımcılar kâr ve EBITDA performansını yakından takip ediyor.

Yeni protokol kapsamında iki ülke, balıkçılık sektöründe sürdürülebilirlik, eğitim, araştırma ve iyi yönetişim alanlarında birlikte çalışacak. İspanya ayrıca Senegal’in denetim, inceleme, izlenebilirlik ve INN mevzuatının uygulanması konusundaki kapasitesini güçlendirecek destek sağlayacak.

Kaçak balıkçılık, Afrika kıyı ülkelerinde yaygın bir sorun olarak biliniyor. Bu durum; denizlerde aktarım işlemleri, yabancı gemilerin izinsiz ekonomik bölgelere girmesi, yasak alanlarda faaliyet yürütülmesi ve kayıtsız balık yakalanması gibi uygulamalarla kaynaklar üzerinde baskı yaratıyor. 2024’te yayımlanan bir stratejik not, Afrika’da endüstriyel ve yarı-endüstriyel gemilerin neredeyse yarısının INN balıkçılıkla ilişkili olduğunu ortaya koyuyor.

Senegal’de INN balıkçılığın yıllık ekonomik kaybı 300 milyon dolara ulaşıyor. Bu kayıplar, ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) ve COMFISH projesi ortak çalışmasıyla 2016 yılında hesaplandı. 2024 yılında Avrupa Birliği’nin Senegal ile balıkçılık anlaşmasını yenilemeyi reddetmesi, Dakar’ın uluslararası kredibilitesini zayıflatmıştı.

Anlaşmanın amacı, Senegal’in denizcilikte denetim kapasitesini artırmak, kaçak avcılığı önlemek ve ihracat pazarlarını güvence altına almak olarak öne çıkıyor. Senegal, Nijerya’dan sonra Batı Afrika’nın en büyük balık üreticisi konumunda bulunuyor ve 2022’den bu yana yıllık yakalamaları 500.000 tonun üzerinde gerçekleşiyor.

Fiyatlardaki artışta, Orta Doğu’da genişleyen jeopolitik gerilimlerin enerji piyasalarını yukarı çekmesi etkili oldu. ABD-İsrail hattında İran’ı da içine alan gelişmelerin ardından petrol fiyatlarında yaşanan yükseliş, tarım emtialarını da destekledi.

En aktif soya fasulyesi kontratı yüzde 0,2 artışla kile başına 11,62 dolara yükselirken, mısır fiyatları yüzde 0,3 artışla 4,63 dolar seviyesine çıktı. Buğday fiyatları ise yüzde 0,3 artarak 6,06 dolar seviyesinde işlem gördü.

Kuraklık fiyatları destekliyor

Piyasalardaki yükselişe katkı sağlayan bir diğer unsur ise ABD’deki kurak hava koşulları oldu. Özellikle önemli üretim bölgelerinde etkili olan kuraklık, ürün verimliliğine ilişkin endişeleri artırdı.

Commonwealth Bank analisti Dennis Voznesenski, hem Orta Doğu’daki savaşın hem de ABD’deki kuraklığın fiyatlar üzerinde etkili olduğunu belirtti.

Enerji piyasaları ve biyoyakıt etkisi

Tarım ürünleri, biyoyakıt üretiminde artan kullanım nedeniyle enerji piyasalarındaki gelişmelere daha duyarlı hale geldi. ABD yönetiminin rafinerilere bu yıl ve gelecek yıl için rekor seviyede biyoyakıt harmanlama zorunluluğu getirmesi de piyasalar üzerinde etkili oldu.

Ancak rafineri sektörü temsilcileri, bu kararın savaş nedeniyle zaten yükselen yakıt fiyatlarını daha da artırabileceği uyarısında bulundu.

Ekim alanları ve maliyet baskısı

Artan enerji ve gübre maliyetleri, ABD’li çiftçilerin ekim planlarını da etkiledi. Analistler, mısır ekim alanlarının azaldığını ve bahar buğdayı ekiminin 1970’ten bu yana en düşük seviyeye gerilediğini öngörüyor.

ABD Tarım Bakanlığı’nın (USDA) yıllık ekim tahmin raporunu 31 Mart’ta açıklaması bekleniyor. Bu rapor, yılın ilk resmi ekim alanı tahminlerini içerecek.

Yatırımcı pozisyonları değişiyor

Vadeli işlem piyasalarında büyük yatırımcıların pozisyonlarında da değişim gözlendi. Regülatör verilerine göre, spekülatörler mısırda net uzun pozisyonlarını artırırken, buğdayda net kısa pozisyonlarını azalttı. Soya fasulyesinde ise net uzun pozisyonlarda düşüş kaydedildi.

Bakanlıkta ek sekreter olarak görev yapan Aparna Sharma, yaptığı bilgilendirmede, Hindistan’ın yazlık ekim sezonu için yaklaşık 39 milyon metrik ton gübreye ihtiyaç duyduğunu belirtti. Mevcut stokların ise yaklaşık 18 milyon ton seviyesinde olduğunu, bu rakamın geçen yılın aynı dönemindeki 14,7 milyon tonluk stokun üzerinde bulunduğunu ifade etti.

Orta Doğu’ya bağımlılık azaltılıyor

Yetkililer, İran savaşı öncesinde Hindistan’ın üre ithalatının yüzde 20 ila 30’unun, diamonyum fosfat (DAP) ithalatının ise yaklaşık yüzde 30’unun Körfez bölgesinden karşılandığını aktardı.

Ancak son dönemde tedarik risklerini azaltmak amacıyla Rusya, Fas, Avustralya, Endonezya, Malezya, Ürdün, Kanada, Cezayir, Mısır ve Togo gibi ülkelerden alternatif kaynaklara yönelindiği bildirildi. Bu kapsamda Hindistanlı şirketlerin uzun vadeli anlaşmalar imzaladığı ve özellikle Rusya’dan Ümit Burnu üzerinden 2,8 milyon tonluk tedarik planı yaptığı kaydedildi.

Küresel ihale ve üretim durumu

Hindistan ayrıca şubat ayı ortasında 1,3 milyon ton üre ithalatı için küresel ihale açtı. Ülkede yaz ekim sezonu nisan ayında başlarken, nisan ve mayıs aylarının stok oluşturma açısından kritik bir dönem olduğu vurgulandı.

Bununla birlikte, bazı üretim tesislerinin yıllık bakım sonrası yeni devreye girmesi nedeniyle ülkenin aylık üre üretiminin 1,8 milyon ton seviyesinde kaldığı, normal şartlarda bu rakamın 2,4 milyon ton civarında olduğu belirtildi.

Artan maliyetlere rağmen sübvansiyon devam ediyor

Hindistan’ın gübre üretiminde kritik öneme sahip olan sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ithalatının yaklaşık yüzde 50’sini Orta Doğu’dan karşıladığına dikkat çekildi. Küresel gübre fiyatları ve navlun maliyetlerindeki artışın ülkeyi etkilediği ifade edildi.

Buna rağmen Hindistan hükümetinin, çiftçilere yönelik destek politikası kapsamında üre ve DAP gübrelerini sübvansiyonlu fiyatlarla sunmaya devam ettiği bildirildi.

Kuruluşun tahminine göre, normal hava koşulları altında dünya ayçiçeği üretimi 62–63 milyon ton aralığına çıkarak hem mevcut sezonun hem de önceki yılların üzerine çıkacak.

Ekim alanları genişliyor

Raporda, birçok ülkede üreticilerin yüksek gübre maliyetleri nedeniyle mısır gibi ürünlerden uzaklaşarak ayçiçeği ve soya üretimine yöneldiği belirtildi. Bu eğilimin etkisiyle küresel ayçiçeği ekim alanlarının 2026/27 sezonunda 34,1 milyon hektara ulaşması bekleniyor.

Avrupa Birliği’nde artış bekleniyor

Avrupa Birliği’nde bu bahar ayçiçeği ekim alanlarının 0,2 milyon hektar artışla 4,9 milyon hektara çıkacağı öngörülüyor. En yüksek artışın Fransa, Macaristan, Bulgaristan ve İspanya’da gerçekleşmesi bekleniyor.

Bu gelişmeyle birlikte AB’de ayçiçeği üretiminin 9,6–9,7 milyon tona ulaşarak geçen yıla göre yaklaşık 1 milyon ton artması öngörülüyor.

En büyük artış Rusya ve Ukrayna’da

Küresel üretim artışında en büyük katkının Rusya ve Ukrayna’dan gelmesi bekleniyor. Tahminlere göre Rusya’da üretim 20–21 milyon ton, Ukrayna’da ise 12,5–13 milyon ton seviyelerine ulaşacak.

Sektör temsilcileri, Şubat ayı sonunda yaşanan sıcak hava dalgasının ardından gelen yağışların, üretim üzerindeki olumsuz etkileri kısmen azalttığını belirtiyor. Ancak bazı bölgelerde görülen dolu yağışının ekili alanlara zarar verdiği ve bu durumun verim kaybı ile kalite düşüşü riskini artırdığı ifade ediliyor.

Piyasa tahminleri aşağı yönlü revize edildi

Hindistan Un Üreticileri Federasyonu Başkanı Navneet Chitlangia, 2026 yılı buğday üretiminin 113,5–114 milyon ton seviyesinde beklendiğini açıkladı. Bu tahminin, daha önce öngörülen 115 milyon tonluk seviyenin altında kaldığı belirtildi.

Buna karşın söz konusu üretim miktarı, geçen yıl kaydedilen yaklaşık 109,5–110 milyon tonluk üretimin üzerinde bulunuyor.

Resmi tahmin rekor seviyeye işaret ediyor

Hindistan hükümeti ise 2026 yılı için buğday üretiminin 120,21 milyon ton seviyesine ulaşarak rekor kıracağını öngörüyor.

İklim koşulları belirleyici oluyor

Uzmanlar, Hindistan’da buğday üretiminde iklim koşullarının belirleyici rol oynadığını vurgularken, özellikle sıcaklık dalgalanmaları ve dolu yağışlarının üretim miktarı ve kalite üzerinde etkili olabileceğine dikkat çekiyor.

Yılın ilk aylarında hızlı artış

2026 yılı Ocak–20 Mart döneminde yapılan sevkiyatların yaklaşık 360 bin tona ulaştığı ve bu miktarın geçen yılın aynı dönemine göre 7 kat daha yüksek olduğu bildirildi.

Talep hayvancılık sektöründen geliyor

Analistlere göre Türkiye’de özellikle kanatlı sektörü ve yem üreticilerinden gelen talep, mısır ithalatını artıran temel faktörler arasında yer alıyor. Artan talebin, ithalat ihalelerine de yansıdığı ifade ediliyor.

Toprak Mahsulleri Ofisi alımları sürüyor

2026 yılı içinde Toprak Mahsulleri Ofisi tarafından toplam 630 bin ton yemlik mısır alımı gerçekleştirildi. Son olarak 16 Mart’ta yapılan ihalede 280 bin tonluk alım kontratı imzalandı.

İthalatta dalgalı seyir

Türkiye’nin toplam mısır ithalatı sezon başından Ocak 2026’ya kadar düşüş göstererek 1,9 milyon tondan 1,3 milyon tona geriledi. Ancak Kasım ayında uygulamaya alınan sıfır gümrük vergili 1 milyon tonluk kota sonrasında Aralık–Ocak döneminde ithalat yeniden artış kaydetti.

Rusya’nın payı yükseliyor

Rusya ve Ukrayna, Türkiye’nin başlıca mısır tedarikçileri arasında yer alırken, Rusya’nın ithalat içindeki payı yüzde 13’ten yüzde 17’ye yükseldi. Uzmanlar, Türkiye’de hayvancılık sektöründen gelen talebin devam etmesi halinde yeni ithalat kotalarının gündeme gelebileceğini belirtiyor.

Küresel Rekabet Artıyor

Uzman değerlendirmelerine göre, sezonun başında Rusya ve Baltık ülkelerinde yaşanan üretim sorunları ABD’ye geçici avantaj sağladı. Ancak bu avantajın ortadan kalkmasıyla birlikte, 2026–2027 döneminde ABD’nin ihracat temposunda belirgin bir yavaşlama bekleniyor.

Bangladeş ve Hindistan gibi ülkelerin ABD buğdayına olan talebini artırdığı, Endonezya ve İsrail’in de alım ilgisinin sürdüğü ifade edilse de Karadeniz bölgesi ve Arjantin’de artan üretim beklentileri küresel rekabeti güçlendiriyor.

Arjantin ve Karadeniz Etkisi

Arjantin’de 27 milyon tonun üzerinde beklenen buğday üretimi, özellikle düşük proteinli ürünlerin Güneydoğu Asya pazarına yönelmesine neden oluyor. Bu durum, yüksek proteinli buğdaya yönelik talebin alternatif tedarikçilere kaymasına yol açabilir.

Ekim Alanlarında Daralma

ABD’de 2026 yılı için buğday ekim alanlarının 769 bin hektar azalması beklenirken, bu daralmanın önemli bir kısmı kışlık buğday üretiminden kaynaklanıyor. Azalan üretim, piyasanın iklim koşullarına karşı daha hassas hale gelmesine neden olabilir.

Ayrıca Kanada’da çiftçilerin biyoyakıt politikaları ve Çin’den gelen talep doğrultusunda buğday yerine kanola üretimine yönelmesi bekleniyor. Kuzey Amerika genelinde buğday ekim alanlarında toplam 1,21 milyon hektarlık daralma öngörülüyor.

Rusya’nın Artan Etkisi

Öte yandan Rusya için buğday ihracat tahminlerinin yukarı yönlü revize edilmesi, küresel piyasada rekabetin daha da artabileceğine işaret ediyor. Artan üretim ve ihracat kapasitesi, ABD buğdayı üzerinde ek baskı oluşturabilir.

Genel görünüm, küresel arzın güçlü kalmaya devam ettiği ve rekabetin yoğunlaştığı bir dönemde ABD buğday piyasasının daha zorlu bir süreçle karşı karşıya kalabileceğini ortaya koyuyor.

Tarım sektöründe çalışanlar; bitkisel üretim, hayvancılık, ormancılık, balıkçılık ve su ürünleri gibi alanlarda faaliyet gösteriyor. Araştırmaya göre sektörde ortalama maaş 2.294 Brezilya reali seviyesinde kalırken, bu rakam genel ortalamanın altında bulunuyor.

Tarımda Teknoloji ve Otomasyon Vurgusu

Araştırmada kırsal işsizlik verilerine yer verilmezken, uzmanlar sektörün geleceğinde teknolojinin belirleyici olacağını ifade ediyor. Fernando Rodrigues, üretim zincirinde otomasyonun artmasının kaçınılmaz olduğunu belirterek, özellikle girdilerin daha verimli kullanımı açısından teknolojinin önemine dikkat çekti.

Pamuk Fiyatları ve Küresel Etkiler

Küresel gelişmelerin de tarım piyasaları üzerinde etkili olduğu görülüyor. Orta Doğu’daki çatışmalar ve yüksek enflasyon, pamuk fiyatlarını yukarı yönlü etkilerken, artan üretim maliyetleri tekstil sektöründe sentetik lif kullanımını artırıyor. Yükselen petrol ve gübre fiyatları da pamuk üretim maliyetlerini artıran unsurlar arasında yer alıyor.

Dünyanın en büyük pamuk ihracatçısı konumundaki Brezilya, üretimde öngörülebilirlik ve çevre mevzuatına uyum sayesinde rekabet gücünü koruyor.

Soya Üretiminde Verimlilik

Öte yandan, Conab verilerine göre 2025-2026 sezonuna ait soya hasadı tamamlandı. Ülke genelinde verimlilik büyük ölçüde ortalama seviyelerde gerçekleşirken, bazı bölgelerde ortalamanın üzerinde üretim elde edildi. Güneyde ise sınırlı bölgelerde verim ortalamanın altında kaldı.

Tarım sektöründe finansman, maliyet artışları ve küresel belirsizlikler önemli risk unsurları olarak öne çıkarken, üretimde sürdürülebilirlik ve verimlilik için teknoloji yatırımlarının artması bekleniyor.

Uzmanlar, çiftçilerin gübreye olan yüksek bağımlılığı nedeniyle bu yıl buğday ekim alanlarını azaltabileceğini belirtiyor. Yerine, daha az gübre gerektiren baklagil türleri veya daha yüksek kârlılık sağlayan yağlı tohumlar ekilmeyi düşünüyor.

Geçtiğimiz sezonda Avustralya, üçüncü en büyük buğday hasadını toplamıştı. Ülke genelinde kışlık buğday hasadı genellikle Ekim-Aralık ayları arasında gerçekleştiriliyor. Çiftçilerin ekim kararları, 2027 yılı için ülkenin buğday ihracatını doğrudan etkileyebilir.

Avustralya, ürettiği buğdayın önemli bir bölümünü Güneydoğu Asya, Orta Doğu ve Çin gibi ülkelere ihraç ediyor. Analistler, ekim alanlarının daralmasının küresel tedarik zincirinde fiyat ve arz dalgalanmalarına yol açabileceğini ifade ediyor.

“Narodny Fermer” derneği, Tarım Bakanı Oksana Lut’a yazdığı mektupta ihracat vergilerinin geri getirilmesini, ekim döneminde ihracat kotası uygulanmasını ve fiyatlandırmada şeffaflığın sağlanmasını istedi.

Sorunun nedeni

1 Ocak 2026 itibarıyla Rusya, gübre ihracatına uygulanan vergileri kaldırdı. Buna ek olarak, Ormuz Boğazı’ndaki lojistik sıkıntılar nedeniyle üreticiler, gübreyi öncelikle dış pazara yönlendirmeye başladı.

Sonuç olarak, iç piyasadaki gübre fiyatları dünya fiyatlarına ulaştı ve bazı ürünlerde ciddi kıtlık yaşanmaya başladı. İç piyasa fiyatları %30’a varan artış gösterdi.

Olası riskler

Tarım uzmanları, gübre kullanımının azalmasının verim düşüşüne yol açabileceğini ve ekim dönemlerinin aksayabileceğini vurguluyor. Sorunun sistematik olduğunu belirten çiftçiler, geçici önlemlerin yeterli olmayacağını ifade ediyor.

Bakanlığın tedbirleri

Rusya Tarım Bakanlığı, 21 Mart–21 Nisan döneminde amonyum nitrat ihracatını geçici olarak durdurdu. Bakanlık, fiyatların kontrol altında tutulduğunu ve uygun kredi mekanizmalarının çalıştığını açıkladı.

Ancak piyasa katılımcıları, tüm gübre türleri için aylık ihracat yasağı gibi daha radikal önlemlerin de gündemde olduğunu bildiriyor.

Günlük kapasite 600 tona çıkacak

Yeni tesisin günlük 450 ton üretim kapasitesine sahip olacağı belirtilirken, mevcut kapasiteyle birlikte toplam tahıl işleme kapasitesinin 600 tona ulaşacağı ifade edildi.

Bu kapasite artışıyla tesisin Rusya’nın güneyindeki en büyük un üretim komplekslerinden biri olması bekleniyor.

Üretim ve ihracat hedefi büyüyor

Şirket, yatırım sayesinde üretim hacmini önemli ölçüde artırmayı ve yeni pazarlara açılmayı hedefliyor. Özellikle ihracat pazarlarında büyüme planlandığı belirtilirken, ürün çeşitliliğinin de genişletileceği ifade edildi.

Bölgesel rekabet gücü artacak

Uzmanlar, söz konusu yatırımın bölgedeki tahıl işleme kapasitesini artırarak rekabeti güçlendireceğini ve Rusya’nın un ihracatındaki konumuna katkı sağlayabileceğini değerlendiriyor.

Özellikle azot bazlı gübrelerden üre, hem doğrudan kullanım hem de diğer gübre türlerinin üretiminde temel girdi olması nedeniyle maliyet artışının merkezinde yer alıyor.

Orta Doğu gerilimi maliyetleri tetikledi

Gübre fiyatlarındaki yükselişte, Orta Doğu’daki jeopolitik gerilim ve enerji piyasalarındaki dalgalanmalar belirleyici oldu. Küresel gübre ticaretinin önemli bir bölümü Hürmüz Boğazı üzerinden sağlanırken, bölgedeki riskler arz endişelerini artırdı.

Piyasalarda üre fiyatları kısa sürede 400 dolar seviyelerinden 665–680 dolar bandına yükseldi.

“Spekülasyon” iddiası gündemde

COAG yetkilileri, piyasada arz sıkıntısına dair net bir veri bulunmamasına rağmen fiyatların hızlı yükselmesine dikkat çekerek spekülasyon ihtimalini gündeme getirdi.

Açıklamalarda, bazı şirketlerin düşük talep döneminde stok yaptığı ve fiyat artışıyla birlikte bu stokları daha yüksek fiyatlardan piyasaya sunduğu öne sürüldü.

Üretici maliyetleri karşılayamıyor

Artan gübre ve enerji maliyetleri, üreticilerin kârlılığını ciddi şekilde düşürdü. Çiftçiler, maliyet artışlarını ürün fiyatlarına aynı hızda yansıtamadıkları için ekonomik baskı altında kalıyor.

Uzmanlara göre mevcut sistemde üreticiler fiyat belirleme gücüne sahip olmadığı için artan maliyetler doğrudan çiftçinin gelirini azaltıyor.

Gıda fiyatlarına etkisi zamanla görülecek

Sektör temsilcileri, mevcut hasadın önceki dönem maliyetleriyle üretildiğini, bu nedenle kısa vadede gıda fiyatlarına etkisinin sınırlı olabileceğini belirtiyor. Ancak yeni ekim döneminde artan gübre maliyetlerinin üretime yansımasıyla birlikte fiyat artışlarının kaçınılmaz olabileceği ifade ediliyor.

Bununla birlikte bazı uzmanlar, perakende fiyat artışlarının yalnızca maliyet kaynaklı olmadığını, dağıtım zincirindeki fiyatlama davranışlarının da etkili olabileceğini vurguluyor.

Üretimde düşüş ve ithalat riski

Gübre fiyatlarının yüksek seyretmesi durumunda çiftçilerin kullanım miktarını azaltabileceği, bunun da verim kaybına yol açabileceği belirtiliyor. Özellikle tahıl, baklagil ve kuruyemiş gibi ürünlerde üretim düşüşü riski öne çıkıyor.

Uzmanlar, bu durumun orta vadede ithalat ihtiyacını artırabileceği ve gıda arz güvenliğini etkileyebileceği uyarısında bulunuyor.

Destekler yetersiz bulunuyor

Açıklanan destek paketleri sektör tarafından olumlu karşılanmakla birlikte yetersiz görülüyor. Tarım temsilcileri, desteklerin artan maliyetleri karşılamada sınırlı kaldığını ve özellikle yüksek girdi kullanan üretim alanlarında etkisinin düşük olduğunu belirtiyor.

Fiyat ve menşei detayları

Tüccarların verdiği bilgilere göre, alım fiyatı ton başına 272 dolar (C&F) seviyesinde gerçekleşti. Satın alınan buğdayın önemli bir bölümünün Karadeniz bölgesi menşeli olduğu değerlendiriliyor.

Sevkiyat takvimi açıklandı

İhaleye teklif verme sürecinin 26 Mart’ta tamamlandığı belirtilirken, sevkiyatların 1-15 Haziran ve 16-30 Haziran tarihleri arasında yapılmasının planlandığı ifade edildi.

Güney Amerika veya Avustralya kaynaklı sevkiyatlarda ise teslimat takviminin bir ay daha erken gerçekleşeceği bildirildi.

Küresel piyasalara etkisi

Uzmanlara göre, Cezayir’in yüksek miktarlı buğday alımı, özellikle Karadeniz havzasındaki arz-talep dengesi üzerinde etkili olabilir. Bu tür ihaleler, küresel tahıl fiyatlarının yönü açısından yakından takip ediliyor.

Şirket yetkilileri, artan talep ve jeopolitik risklerin gübre tedarik zincirlerini zorladığını belirterek, piyasada yapısal bir sıkışmanın oluşabileceğine dikkat çekti.

Talep artışı arzı zorluyor

BHP’ye göre potas talebi her yıl yüzde 2 ila 3 oranında artış gösteriyor. Ancak bu artışı karşılayacak yeni arz kaynaklarının sınırlı olduğu ifade ediliyor.

Şirketin Kanada’nın Saskatchewan bölgesinde geliştirdiği Jansen potas projesi dışında büyük ölçekli yeni arzın bulunmaması, piyasadaki baskıyı artıran temel unsurlar arasında yer alıyor.

2035’e kadar arz açığı bekleniyor

BHP Potas Başkanı Karina Gistelinck, mevcut eğilimlerin devam etmesi halinde 2035 yılına kadar küresel potas piyasasında arz açığı oluşabileceğini belirtti.

Yetkililer, özellikle Orta Doğu’daki çatışmaların gübre tedarik zincirlerinde şok etkisi yarattığını ve çiftçilerin kritik girdilere erişim konusunda daha temkinli davrandığını vurguladı.

Jansen projesi kritik rol oynayacak

Jansen potas projesinin 2027 yılının ortasında devreye alınması planlanıyor. İlk aşamada yıllık 4,1 milyon ton üretim kapasitesine ulaşması beklenen projenin, ikinci faz ile birlikte kapasitesinin 8,5 milyon tona çıkabileceği öngörülüyor.

Ancak projenin maliyetlerinde önemli artış yaşandığı ve ilk faz yatırımının 8,4 milyar dolara yükseldiği açıklandı.

Brezilya ve Asya pazarları hedefte

BHP, potas üretimi için başta Brezilya olmak üzere Güney Amerika, Güneydoğu Asya, Çin, Hindistan ve ABD pazarlarını hedefliyor.

Özellikle potas ihtiyacının büyük bölümünü ithalatla karşılayan Brezilya’nın, küresel talebin yaklaşık yüzde 20’sini oluşturduğu belirtiliyor.

Tarım için stratejik hammadde vurgusu

Şirket, potası geleceğin “demir cevheri” olarak nitelendirerek, bu alanda uzun vadeli büyüme hedefi taşıdığını ifade etti.

Uzmanlara göre potas gübresi, tarımsal verimlilik açısından kritik bir girdi olmaya devam ederken, arz-talep dengesindeki değişimler küresel gıda güvenliği üzerinde doğrudan etkili olabilir.

Bu seviye, 2026 yılı ortalamasının yüzde 3,8 üzerinde gerçekleşerek şimdiye kadarki en yüksek nominal değer oldu.

Canlı kilo fiyatı da yükseldi

Dana fiyatı ilk kez arroba başına 500 real (95 $) seviyesine ulaştı. Bu, canlı ağırlık bazında kilogram başına 16,68 real (3,17 $) anlamına geliyor.

Söz konusu fiyatlar, yıl ortalamasının yüzde 8,4 üzerinde gerçekleşti. Türkiye’deki üreticiler açısından değerlendirildiğinde, bu seviyeler küresel hayvancılık piyasalarında fiyat baskısının sürdüğüne işaret ediyor.

Ağırlık düşerken fiyat arttı

Verilere göre, ortalama dana ağırlığı 196,5 kilogram seviyesinde kaldı. Bu değer, yıl başından bu yana kaydedilen 205 kilogram ortalamasına göre yüzde 4,3 daha düşük.

Uzmanlar, arz tarafındaki bu daralmanın fiyatları yukarı yönlü etkileyen faktörlerden biri olabileceğine dikkat çekiyor.

Reel bazda zirve hâlâ 2021’de

En yüksek reel fiyatın Mart 2021’de görüldüğü belirtiliyor. O dönemde arroba başına 453,49 real olan fiyat, enflasyona göre güncellendiğinde 532,15 real (101 $) seviyesine denk geliyor.

Bu durum, nominal rekorlara rağmen reel fiyatların geçmiş dönemlerle kıyaslanmasının önemini ortaya koyuyor.

Dana ve sığır fiyat farkı dikkat çekiyor

Mato Grosso do Sul’daki dana fiyatları ile São Paulo’daki sığır fiyatları karşılaştırıldığında, 24 Mart itibarıyla dana arrobasının yüzde 42,38 primli olduğu görüldü. Mart ayı ortalamasında ise bu fark yüzde 38,4 olarak hesaplandı.

Bu fark, besicilik maliyetleri ve arz-talep dengesi açısından önemli bir gösterge olarak değerlendiriliyor.

İhale şartlarına göre sevkiyatlar iki ayrı dönemde planlandı: 1-15 Haziran ve 16-30 Haziran. Tedarikin Güney Amerika, Avustralya veya Hindistan’dan yapılması halinde sevkiyatın bir ay daha erken gerçekleşebileceği ifade edildi.

OAIC tarafından açıklanan nominal alım miktarı 50 bin ton olarak belirtilirken, piyasa kaynakları Cezayir’in genellikle bu miktarın üzerinde alım gerçekleştirdiğine dikkat çekiyor. İhale için teklif verme süresinin Perşembe günü sona ereceği bildirildi.

Dünyanın en büyük buğday ithalatçılarından biri olan Cezayir, özellikle Avrupa ülkelerinden önemli miktarda alım yapıyor. Ancak son dönemde Rusya ve Karadeniz bölgesindeki diğer ihracatçıların Cezayir pazarındaki etkinliğini artırdığı gözlemleniyor.

Öte yandan, Fransa ile Cezayir arasında yaşanan diplomatik gerilimlerin, 2024 yılının ortalarından itibaren Fransız buğdayının bu ülkeye ihracatını ciddi ölçüde azalttığı ifade ediliyor.

Rus Buğdayı Fiyatı Sabit Kaldı

%12,5 protein oranına sahip Rus buğdayının mart–nisan teslimi için FOB fiyatı ton başına 240 dolar seviyesinde sabit kaldı. Bu durum, Rusya’nın ihracat piyasasında fiyat istikrarını koruduğunu gösterdi.

Diğer İhracatçılarda Düşüş Görüldü

Aynı dönemde önemli ihracatçı ülkelerde fiyatların gerilediği görüldü:

• Fransa: 239 dolar/ton (4 dolar düşüş)
• ABD: 257 dolar/ton (5 dolar düşüş)
• Ukrayna (%11,5 protein): 235 dolar/ton (1 dolar düşüş)
• Romanya: 240,5 dolar/ton (4 dolar düşüş)

Piyasada Rekabet ve Baskı Sürüyor

Veriler, küresel buğday piyasasında rekabetin devam ettiğini ve fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskının sürdüğünü ortaya koyuyor. Özellikle büyük ihracatçı ülkeler arasındaki fiyat farklılıkları, alıcıların tercihlerini doğrudan etkileyen önemli bir faktör olarak öne çıkıyor.

Modeller Güçlü Senaryoya İşaret Ediyor

Berkeley Earth analizlerine göre 11 farklı iklim modelinin büyük çoğunluğu, 2026’nın ikinci yarısında güçlü bir El Nino gelişeceğini öngörüyor. Bazı senaryolar, 2015-2016 dönemine benzer ya da daha güçlü bir olay ihtimalini ortaya koyuyor.

Tahminlere göre, Pasifik Okyanusu’nun kritik Niño 3.4 bölgesinde sıcaklık anomalisi 2,4°C seviyesine ulaşabilir. Bu değer, güçlü El Nino kategorisine işaret ediyor.

Küresel Sıcaklıklar Rekor Kırabilir

Uzmanlara göre El Nino, okyanuslarda biriken ısının atmosfere salınmasına neden olarak küresel sıcaklıkları artırıyor. Bu durumun etkisi genellikle birkaç ay gecikmeyle hissediliyor.

Bu nedenle El Nino’nun 2026 sonlarında zirve yapması halinde, küresel sıcaklık etkisinin 2027 yılında daha belirgin olması bekleniyor. 2027’nin en sıcak yıllardan biri olabileceği ifade ediliyor.

Aşırı Hava Olayları Artabilir

Güçlü bir El Nino’nun etkileri sadece sıcaklıkla sınırlı kalmıyor. Uzmanlar şu risklere dikkat çekiyor:

• Bazı bölgelerde aşırı yağış ve sel
• Bazı bölgelerde kuraklık ve su stresi
• Orman yangınlarında artış
• Daha yoğun sıcak hava dalgaları

Geçmişte 1997-98 ve 2015-16 El Nino olayları, küresel ölçekte ciddi iklim etkilerine yol açmıştı.

Belirsizlik Devam Ediyor

Bilim insanları, mevcut tahminlerin henüz erken aşamada olduğunu ve “bahar öngörü bariyeri” nedeniyle modellerde belirsizlik bulunduğunu vurguluyor. Buna rağmen mevcut veriler, güçlü bir El Nino için uygun koşulların oluştuğunu gösteriyor.

NOAA’ya göre, ENSO döngüsünde önce nötr koşulların oluşması, ardından yaz aylarında El Nino’nun gelişmesi bekleniyor. Olayın yıl sonuna kadar etkisini sürdürmesi öngörülüyor.

İklim Değişikliği Endişeleri Derinleşiyor

Uzmanlar, El Nino’nun etkilerinin insan kaynaklı iklim değişikliği ile birleşerek daha şiddetli sonuçlar doğurabileceğini belirtiyor. Son 10 yılın kaydedilen en sıcak yıllar olması, küresel ısınma trendinin hızlandığını ortaya koyuyor.

Dünya Meteoroloji Örgütü verilerine göre son 11 yıl, ölçüm tarihinin en sıcak dönemleri arasında yer alıyor. Bu durum, 1,5°C küresel ısınma eşiğinin aşılmasına yönelik endişeleri artırıyor.

Ukrayna Liderliğini Koruyor Ancak Payı Düştü

Ukrayna, 1,311 milyon tonluk ihracatla Avrupa Birliği’nin en büyük kolza tedarikçisi olmaya devam etti. Ancak bu miktar geçen yıla göre %43,3 düşüş gösterdi. Ülkenin AB ithalatındaki payı da %48,5’ten %41,0’e geriledi.

Avustralya’da Sert Düşüş

Avustralya, 776 bin tonluk ihracatla ikinci sırada yer aldı. Ancak ülkenin AB’ye kolza sevkiyatları yıllık bazda %54 azaldı. Pazar payı da %35,4’ten %24,3’e düştü.

Kanada Payını Artırdı

Kanada ise 461 bin tonluk ihracatla üçüncü sırada yer aldı. İhracat miktarı %3,3 azalsa da AB içindeki payı %10,0’dan %14,4’e yükseldi. Bu durum, Kanada’nın pazar içindeki göreceli gücünü artırdığını gösterdi.

Önceki Sezonda Güçlü Artış Yaşanmıştı

2024/25 sezonunda AB’nin kolza ithalatı 7,447 milyon ton seviyesine ulaşarak bir önceki yıla göre %31 artmıştı. Bu dönemde özellikle Avustralya ve Kanada’dan yapılan ithalat dikkat çekici şekilde yükselmişti.

Soya Küspesinde de Düşüş Var

AB verilerine göre, 15 Mart 2026 itibarıyla soya küspesi ithalatı da geçen yılın aynı dönemine göre %6 azaldı.

Brezilya, 6,604 milyon tonluk ihracatla en büyük tedarikçi konumunu korurken, payını %49,1’den %51,0’e çıkardı. Buna karşılık Arjantin’in payı gerilerken, Ukrayna’nın payında artış gözlendi.

Batı İngiltere’deki çiftçiler için bu durum “ani bir şok” olarak değerlendiriliyor. Ulusal Çiftçiler Birliği temsilcisi Tom Collins, yerel televizyon kanalında yaptığı açıklamada, dizel ve gübre fiyatlarının çatışma sonrası bir gecede iki katından fazla arttığını söyledi. Ayrıca İngiliz Otomobil Derneği verilerine göre benzin fiyatları %9 oranında yükseldi.

Bu önlemler, artan enerji maliyetlerinin ve tedarik sorunlarının İngiltere tarım sektörüne etkilerini azaltmayı amaçlıyor, ancak çiftçiler için ciddi bir lojistik ve mali yük oluşturuyor.

Yasak kapsamı

Belgeye göre yasak, buğday, arpa, çavdar, yulaf, mısır ve soya fasulyesi (tohum hariç) ile birlikte; kepek, nişasta üretim atıkları, pancar posası, buğday baradası, bira kırıntısı ve çeşitli yem ham maddelerini kapsıyor. Ayrıca, karma yemler ve hayvan yemleri de yasak kapsamına dahil edildi.

Uygulama ve denetim

Belge, Astana, Almatı ve Şımkent dahil tüm il ve bölge birimlerine gönderildi. Yasaklı ürünlerin sınırdan geçişinin engellenmesi, tespit edilmesi halinde ise ürünlerin sınırda geri gönderilmesi talimatı verildi. Kazakistan Tarım Bakanlığı veteriner kontrol komitesi başkanı Saken Kanybekov, uygulamanın sıkı denetim altında tutulmasını sağladı.

Piyasa etkileri

Rusya’daki piyasa kaynaklarına göre uygulama şimdiden başladı ve Kazakistan demiryollarının Rus tahılı taşıyan vagonları geri çevirdiği bildiriliyor. Yasak, hem tarımsal üretimde veteriner güvenliğini sağlamayı hem de bölgedeki gıda güvenliği risklerini azaltmayı hedefliyor.

Alınan karar kapsamında, amonyum nitrat ihracatı 21 Mart–21 Nisan 2026 tarihleri arasında durdurulacak. Ancak hükümetler arası anlaşmalar çerçevesinde gerçekleştirilen sevkiyatlar bu uygulamanın dışında tutulacak.

İç piyasa önceliklendirildi

Söz konusu kararın, Rusya Tarım Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren operasyonel karargâhın azotlu gübre tedarikine ilişkin aldığı karar doğrultusunda uygulamaya konulduğu belirtildi. Amaç, tarım üreticilerinin gübreye erişimini güvence altına almak olarak açıklandı.

Bahar ekimi süreci etkili oldu

Yetkililer, küresel pazarda azotlu gübrelere yönelik talebin artması nedeniyle ihracatın geçici olarak sınırlandırıldığını ifade etti. Bu adımın, bahar dönemi tarımsal faaliyetlerin yoğunlaştığı süreçte iç piyasadaki gübre arzını korumayı hedeflediği vurgulandı.

Açıklamada, ihracatın durdurulmasıyla birlikte iç talebin öncelikli olarak karşılanacağı ve tarımsal üretimin kesintisiz şekilde sürdürülebilmesinin sağlanacağı kaydedildi.

Yeni ihale, Ürdün’ün geçtiğimiz gün 120 bin tonluk arpa ihalesinden 50 bin ton satın almasının ardından duyuruldu.

Teslimatlar, 50 bin ile 60 bin tonluk partiler halinde 1–15 Temmuz, 16–31 Temmuz, 1–15 Ağustos ve 16–31 Ağustos tarihleri arasında yapılacak.

Ayrıca Ürdün, 120 bin ton öğütmelik buğday alımı için ayrı bir ihale açtı. Buğday ihalesinde tekliflerin kapanış tarihi 24 Mart olarak belirlendi.

Uluslararası Tahıl Konseyi verilerine göre, dünya genelinde un ticaret hacmi (buğday eşdeğeri olarak) 2025–2026 sezonunda yaklaşık 16 milyon ton seviyesinde gerçekleşecek. Bu miktar, bir önceki sezona göre yüzde 3’lük düşüş anlamına geliyor ve üst üste ikinci yıllık gerilemeye işaret ediyor.

Sudan’daki gelişmeler belirleyici oldu

Küresel düşüşte en önemli faktörlerden biri Sudan’daki gelişmeler oldu. Ülkede 2024–2025 sezonunda 1,4 milyon ton seviyesine çıkan un ithalatının, yeni sezonda 400 bin tona gerilemesi bekleniyor. Bu düşüşle birlikte unun toplam buğday ithalatı içindeki payının da yüzde 60’tan yaklaşık yüzde 15’e düşeceği öngörülüyor.

Irak ithalatı tarihi düşük seviyelere gerileyebilir

Irak’ın un ithalatının da 500 bin ton azalarak 700 bin tona düşmesi bekleniyor. Bu seviyenin, 2007–2008 sezonundan bu yana en düşük düzey olabileceği belirtiliyor. IGC, bu gerilemenin arkasında yerli üretimde artış, devlet destekleri ve iç kapasite genişlemesinin bulunduğunu ifade ediyor.

Bazı ülkelerde artış, bazılarında düşüş

IGC raporuna göre; Etiyopya, Özbekistan ve Yemen için ithalat tahminleri aşağı yönlü revize edilirken; Afganistan, Suriye ve Bolivya için artış öngörülüyor.

Afganistan’ın ithalatının 500 bin ton artarak 3,8 milyon tona ulaşması beklenirken, başlıca tedarikçiler arasında Özbekistan, Kazakistan ve giderek artan şekilde Rusya yer alıyor.

Suriye’de ise düşük rekolte ve işleme sorunları nedeniyle ithalatın artması bekleniyor. Ülkenin un alımlarının 1 milyon tona ulaşarak rekor kırabileceği ve en büyük ikinci ithalatçı konumuna gelebileceği ifade ediliyor.

İhracatta Türkiye ve Mısır öne çıkıyor

Mısır’ın un ihracatının 2025–2026 sezonunda 1,9 milyon tondan 600 bin tona gerilemesi beklenirken, Türkiye’nin ihracatının 4,1 milyon tona çıkacağı ancak son beş yıl ortalamasının altında kalacağı tahmin ediliyor.

2026–2027 sezonunda toparlanma bekleniyor

IGC’nin ilk tahminlerine göre, 2026–2027 sezonunda küresel un ticaretinin 16,2 milyon tona yükselerek toparlanması bekleniyor. Ancak bu artışın; ticari marjlar, siyasi gelişmeler ve ithalatçı ülkelerdeki güvenlik koşullarına bağlı olacağı vurgulanıyor.

Analistler, özellikle Rusya’nın ihracat performansının buğday ihracat vergilerine bağlı olarak şekilleneceğine dikkat çekiyor.

Rusya’da yüksek kaliteli buğdayın ton başına fiyatı Mart–Nisan teslimi için 240 dolara yükseldi; bu, Ağustos 2025’ten bu yana en yüksek seviyeyi temsil ediyor. Ukrayna buğdayı 236 dolar, ABD 262 dolar, Romanya 244,5 dolar ve Fransa 243 dolar seviyelerinde bulunuyor.

Uzmanlar, küresel buğday arzında ciddi bir eksiklik beklemese de artan maliyetlerin üretici fiyatlarına yansıyacağını belirtiyor. REXOFT Consulting Yönetici Direktörü Dmitriy Krasnov, hem uluslararası talebin hem de vadeli işlemler piyasasının iç fiyatları etkilediğini vurguluyor.

Gübre üretiminde kullanılan doğal gaz maliyetlerinin artması ve Orta Doğu’daki lojistik riskler, tarım maliyetlerini yükseltiyor. SovEcon Analiz Merkezi Direktörü Andrey Sizov, fiyat artışlarının arz eksikliğinden değil, jeopolitik risklerden kaynaklandığını söylüyor.

Rusya ve ABD, ucuz gaz ve kendi gübre üretimleri sayesinde avantajlı konumda bulunurken, Avrupa ülkeleri daha yüksek maliyet ve düşük gübre stokları nedeniyle zorluklarla karşı karşıya. Uzmanlar, Rusya’da gübre kullanımının sınırlı düşüş göstereceğini, ABD’de biraz daha fazla, Avrupa’da ise %7–10 oranında azalabileceğini tahmin ediyor.

Hindistan’ın gübre üretimi, büyük ölçüde Sıvılaştırılmış Doğal Gaz (LNG) ithalatına bağlı. Orta Doğu’daki çatışmalar, bölgeden yapılan LNG ihracatını ciddi şekilde kısıtladı; Katar ise bu kritik yakıt üretimini durdurdu. Çatışmanın başlamasıyla birlikte LNG, gübre ve diğer emtia fiyatları önemli ölçüde arttı.

Yara International, Avrupa’daki üretimde şimdilik kesinti planlamıyor; CEO Holseth, Avrupa’daki üre fiyatlarının gaz fiyatlarındaki artışı yakaladığını veya geçtiğini vurguladı.

Öte yandan, Avrupa Birliği’nde tarım sektörünü destekleme tartışmaları sürüyor. Macaristan Tarım Bakanı István Nagy, AB Komisyonuna yazdığı mektupta, blokta Rus ve Belarus gübrelerinin ithalatına izin verilmesini ve gümrük tarifelerinin askıya alınmasını talep etti. Avrupa Komisyonu, mektubu incelediklerini açıkladı.

Alternatif rotalar da devrede

Analitik şirket Kpler’in verilerine göre, 9 Mart’tan itibaren en az beş gemi de alternatif güzergâhlar üzerinden bölgeden geçiş yaptı. Bu durum, ticaret akışının tamamen durmadığını ancak ciddi şekilde sınırlı olduğunu gösteriyor.

Belirsizlik tarım piyasalarını etkiliyor

İran çevresinde yaşanan gelişmeler ve Hürmüz Boğazı’ndaki geçiş kısıtlamaları, küresel tarım piyasalarında belirsizliği artırıyor. Bölge, hem önemli bir gıda ithalatçısı olan İran’ı hem de Körfez ülkelerini kapsayan kritik bir ticaret hattı konumunda bulunuyor.

Bölgesel ticaret dengeleri risk altında

Körfez ülkeleri, özellikle tarım ürünleri ithalatında önemli bir rol oynarken, bölgedeki lojistik aksaklıklar tedarik zincirlerini doğrudan etkileyebiliyor. Uzmanlar, geçişlerin sınırlı kalmasının gıda ticareti ve fiyatlar üzerinde baskı oluşturabileceğine dikkat çekiyor.

Kazakistan Tarım Bakanlığı’nın bölgesel denetim birimlerine gönderdiği yazıya göre, Çin’e ihraç edilen ve yüzde 80 buğday ile yüzde 20 arpadan oluşan yemlik un karışımlarının ihracatı, yalnızca Çin tarafının denetim ve kayıt sürecinden geçmesi halinde mümkün olacak.

Mevcut ihracatçılara da yeniden kayıt şartı

Çin tarafı, daha önce kendi kayıt sistemine dahil edilen ihracatçıların da “karma yem üreticisi” statüsünde yeniden kayıt yaptırmalarını zorunlu hale getirdi.
Bu süreci tamamlamayan firmaların Çin’e ihracat yapamayacağı bildirildi.

Kazakistan Tarım Bakanlığı, Çin Gümrük İdaresi kayıt sisteminde yer alan işletmelerin listelerinin 1 Mart 2026 tarihine kadar yeniden kayıt işlemleri için iletilmesini istedi.

Sınırlı sayıda firma kayıtlı, süreç yavaş ilerliyor

Sektör temsilcilerine göre şu anda yalnızca 27 Kazakistanlı işletme tedarikçi listesine dahil edilmiş durumda. 39 şirketin başvurusu ise halen değerlendirme aşamasında bulunuyor.
Diğer firmaların başvurularının ise mart sonrasına kaldığı ve kayıt sürecinin uzayabileceği belirtiliyor.

Üretim ve lojistikte aksamalar başladı

Yemlik un üreticileri, mevcut durumun ihracat sözleşmelerinin zamanında yerine getirilmesini zorlaştırdığını ifade ediyor.
Hazır ürünlerin sevk edilememesi, depolarda birikim ve yükleme bekleyen konteynerlerde gecikmeler yaşanıyor.

Ayrıca sevkiyat için planlanan konteyner trenlerinin gelmeye devam etmesi, yükleme noktalarında ve demiryolu altyapısında yoğunluk riskini artırıyor. Bu durumun, taşıma planlarının aksamasına ve ek maliyetlere yol açabileceği belirtiliyor.

Üretimin durma riski gündemde

Sektör temsilcileri, kayıt sürecinin uzaması halinde üretim hatlarının durabileceğini ve bunun hem ihracatçılar hem de lojistik altyapı üzerinde ciddi maliyetler oluşturacağını ifade etti.
Bu durumun, söz konusu yemlik un ürünlerinde ihracatın büyük ölçüde durmasına yol açabileceği değerlendiriliyor.

Çin ile süreçlerin hızlandırılması çağrısı

Kazakistan Tahıl İşleyicileri Birliği, Tarım Bakanlığı’na başvurarak Çin tarafıyla sürecin hızlandırılması için girişimlerde bulunulmasını talep etti.
Başvuruların hızlı değerlendirilmesinin, üretim sürekliliği ve ihracat sözleşmelerinin yerine getirilmesi açısından kritik öneme sahip olduğu vurgulandı.

Ocak 2026’da ise ihracat 121,4 bin ton ile sezonun en yüksek aylık seviyesine çıktı. Bu miktar, Aralık 2025’e göre 3,85 kat, geçen yılın aynı ayına göre ise 2,15 kat artış anlamına geliyor.

İtalya ana pazar olmaya devam ediyor

Verilere göre en büyük alıcı konumundaki İtalya, söz konusu dönemde 95,5 bin ton durum buğdayı ithal etti. Ancak bu miktar, önceki sezonun aynı dönemine göre yüzde 17 düşüş gösterdi.

Yeni ve artan pazarlar dikkat çekiyor

Kazakistan’ın durum buğdayı ihracatında bazı pazarlarda önemli değişimler yaşandı.

Türkiye’ye yapılan ihracat 21,6 bin tona ulaşarak yıllık bazda 27 kat arttı.
Latvya’ya ihracat 10,5 bin ton olurken düşüş kaydedildi.
Özbekistan’a 2,5 bin ton, Tacikistan’a ise 1,4 bin ton ihracat gerçekleştirildi.

Ayrıca bu sezon, önceki yıl ihracat yapılmayan bazı ülkelere de sevkiyat yapıldı.
Portekiz’e 7,7 bin ton, Tunus’a 23,6 bin ton ve Afganistan’a 2,4 bin ton durum buğdayı gönderildi.

İhracatta toparlanma sinyali

Uzmanlara göre sezon başındaki zayıf performansın ardından ihracatta toparlanma gözleniyor. Bu durumun, Avrupa Birliği ve Kanada’daki yüksek üretim ile lojistik maliyetlerin etkisinin azalması ve uzak pazarlara yönelik taşımacılık sübvansiyonlarının devam etmesine yönelik beklentilerle bağlantılı olduğu ifade ediliyor.

İthalat ve ihracat birlikte artıyor

Kazakistan’da aynı dönemde durum buğdayı ithalatı da arttı. Ulusal İstatistik Bürosu verilerine göre, 5 aylık süreçte ithalat 112 bin ton olarak gerçekleşti ve ağırlıklı olarak Rusya’dan yapıldı.

İhracat beklentisi yükseltildi

Artan ihracat ve ithalat temposu doğrultusunda Kazakistan Tahıl Birliği, 2025/26 sezonu için durum buğdayı ihracat tahminini 350 bin tona yükseltti.

Motışev, talebin düşük seviyede olduğunu ve piyasada kayda değer bir hareketlilik görülmediğini belirtti.

Talepte düşüşün nedeni bölgesel üretim

Sektör temsilcilerine göre mevcut durumun arkasında bölgesel ticaret dinamikleri bulunuyor. Geçtiğimiz yıl Özbekistan’a yaklaşık 5 milyon ton buğday sevkiyatı yapıldığı ve bunun rekor seviyeye ulaştığı ifade ediliyor.

Bu gelişmenin ardından Orta Asya’daki bazı ülkelerin, Kazakistan’dan sağlanan buğdayı kullanarak kendi un üretimlerini artırdığı değerlendiriliyor. Böylece dış pazarlarda hazır un talebinin önemli ölçüde azaldığı belirtiliyor.

Dış pazarlarda talep azalması ihracatı etkiledi

Sektör temsilcileri, birçok ülkenin kendi üretimini artırmasıyla birlikte ithal un ihtiyacının düştüğünü ve bunun Kazakistan’ın ihracat hacmine doğrudan yansıdığını ifade ediyor.

Bu gelişme, ihracat talebinde düşüşe ve piyasada genel bir yavaşlamaya yol açtı.

Sevkiyatlarda da durma yaşandığı belirtiliyor

Daha önce tahıl ihracatçıları da sevkiyatların fiilen durduğunu açıklamıştı. KazGrain Birliği, mevcut durumun oluşmasında etkili olan çeşitli nedenler bulunduğunu belirtmişti.

Sektör temsilcileri, ihracat piyasasındaki bu durgunluğun kısa vadede ticaret hareketliliğini sınırlayabileceğini ifade ediyor.

Enerji arzında yaşanan sıkıntılar nedeniyle hükümet, konut sektörüne öncelik verilmesi amacıyla yeni bir düzenlemeye gitti. Bu kapsamda restoran ve otellere geçici olarak odun, kömür, tezek ve biyokütle gibi alternatif yakıtları kullanma izni verildi.

Uzmanlar, bu gelişmenin kısa vadede enerji krizine çözüm sunabileceğini ancak uzun vadeli enerji politikaları açısından tartışma yaratabileceğini belirtiyor. Özellikle “yeşil dönüşüm” hedefleriyle çelişen bu uygulama, enerji güvenliği ile çevresel sürdürülebilirlik arasındaki dengeyi yeniden gündeme taşıdı.

Öte yandan Hindistan, hayvan gübresinden enerji üretimi konusunda daha önce de çeşitli projeler yürüttü. Bu kapsamda metan gazı üretimi hem kırsal kalkınma hem de alternatif enerji kaynakları açısından önemli bir potansiyel olarak değerlendiriliyor.

Yapılan hesaplamalara göre bir ineğin yıllık gübresinden elde edilen metan gazı, yaklaşık 225 litre benzine eşdeğer enerji sağlayabiliyor. Bu miktar, arıtma işlemi sonrası küçük bir araçla yaklaşık 5.500 kilometre yol yapılmasına imkan tanıyor.

Arjantin ve Avustralya da geçen yılın aynı dönemine göre ihracatlarını artırdı. Böylece üç ülke, Çin’in toplam sığır eti ithalatının yaklaşık yüzde 90’ını karşıladı.

Kota kullanım oranı yüzde 23

Çin Gümrük İdaresi (GACC) verilerine göre, yılın ilk iki ayında toplam 2,69 milyon tonluk yıllık ithalat kotasının yüzde 23’ü kullanıldı.

Ülke bazında kota kullanım oranları incelendiğinde Brezilya’nın yüzde 34, Avustralya’nın ise yüzde 35 seviyesine ulaştığı görülüyor.

Diğer tedarikçiler sınırlı paya sahip

Arjantin’in kota kullanım oranı yüzde 20 olurken Uruguay yüzde 11, Yeni Zelanda yüzde 9 seviyesinde kaldı. ABD’nin ise söz konusu dönemde kota kullanımının sınırlı olduğu dikkat çekti.

Veriler, Çin’in sığır eti ithalatında tedarikin büyük ölçüde belirli ülkelerde yoğunlaştığını ortaya koyuyor.

Küresel et ticaretinde yoğunlaşma sürüyor

Analistler, Çin pazarındaki bu yoğunlaşmanın küresel et ticareti açısından kritik olduğunu belirtiyor. Özellikle Brezilya, Arjantin ve Avustralya’nın Çin’e bağımlı ihracat yapısı, fiyat ve arz dengesi üzerinde belirleyici rol oynuyor.

Geçtiğimiz hafta İsrail’in İran’daki South Pars doğalgaz sahasına yönelik saldırıları, ülkedeki üre tesislerinin durmasına yol açtı. Buna karşılık Katar’daki Ras Laffan rafinerisine düzenlenen insansız hava aracı saldırıları sonrası KatarEnergy, amonyak ve üre üretimini durdurdu.

Hürmüz Boğazı ve lojistik kriz

Sektör raporlarına göre Hürmüz Boğazı’ndaki kısıtlamalar, aylık yaklaşık 1,43 milyon ton üre ihracatını engelliyor. Bölgedeki güvenlik riski nedeniyle sigorta ve nakliye hizmetlerinin durması, küresel lojistikte ciddi aksamalara yol açtı.

Bu gelişmeler, navlun maliyetlerinde sert artışa ve tedarik zincirinde daralmaya neden oldu.

Hindistan’da arz krizi derinleşiyor

Hindistan’da durum daha da kritik bir boyuta ulaştı. Körfez’de mahsur kalan 500 bin tonun üzerindeki sevkiyat ve sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ithalatındaki kesinti, ülkenin üre üretimini yüzde 70’e varan oranda düşürdü.

Uzmanlara göre Hindistan’ın büyük ölçekli alım ihalelerine yönelmesi halinde küresel fiyatlar yeni zirveleri test edebilir.

Çin ve Avrupa piyasaları

Çin, ihracat kısıtlamaları ve iç pazara odaklanma politikası nedeniyle küresel piyasaya destek veremiyor. Avrupa’da ise yüksek enerji maliyetleri ve sınırlı arz, piyasayı dengede ancak kırılgan bir noktada tutuyor.

Amerika ve Asya’da fiyat baskısı

Amerika kıtasında gübre fiyatları yükselişini sürdürürken, Brezilya ve ABD’de piyasalar sıkı seyrini koruyor. Güneydoğu Asya’da ise yüksek fiyatlara rağmen sınırlı işlemler dikkat çekiyor.

Avustralya’da Yara Pilbara tesisinin bakım nedeniyle kapanması, ülkenin ithalat ihtiyacını artırdı.

Fosfatlı gübrelerde de yükseliş

Fosfatlı gübre piyasasında da benzer bir tablo görülüyor. Orta Doğu’daki gerilim, artan kükürt maliyetleri ve Çin’in ihracat kısıtlamaları, arzı daraltarak fiyatları yukarı çekiyor.

Uzmanlara göre ekim sezonlarının yaklaşmasıyla birlikte talebin yeniden canlanması, fiyatlar üzerindeki baskıyı artırabilir.

Arz şoku piyasayı şekillendiriyor

Rapor, mevcut fiyat artışlarının temel nedeninin talep değil arz şoku olduğunu vurguluyor. Küresel gübre ticaretinde normal ihracat hacminin yaklaşık yüzde 30’unun kısa sürede devre dışı kalması, piyasada tarihi bir sıkışmaya yol açtı.

Büyük Gübre Şirketleri İnceleme Altında

Soruşturma kapsamında, azotlu gübre pazarında önemli paya sahip olan CF Industries, Nutrien, Mosaic, Koch ve Yara gibi önde gelen şirketler bulunuyor. Bu şirketler aynı zamanda potasyum ve fosfat gübre piyasalarında da güçlü konumda yer alıyor.

Çiftçiler Artan Maliyetlerle Karşı Karşıya

Gübre, tarımsal üretimin en kritik girdilerinden biri olmayı sürdürürken, piyasada rekabetin azalması ve fiyatların hızlı yükselişi çiftçiler üzerinde ciddi mali baskı oluşturuyor. Azalan seçenekler ve artan maliyetler, üretim planlamasını zorlaştırıyor.

Kısa Vadede Etki Sınırlı Olabilir

Tarım danışmanlık firması Westlink Ag Group CEO’su Jeff Pritchard, başlatılan soruşturmanın kısa vadede fiyatlar üzerinde sınırlı etkisi olabileceğini ifade etti. Pritchard, serbest piyasa koşullarında kamu müdahalesinin kısa vadede sınırlı sonuç doğurabileceğini vurguladı.

Alternatif Ürünlere Yönelim Artabilir

Yüksek gübre fiyatlarına uyum sağlamaya çalışan çiftçilerin, biyostimülantlar ve biyogübreler gibi alternatif ürünlere yönelme ihtimali artıyor. Bu durum, tarım girdileri piyasasında yeni fırsatlar yaratabilir.

Küresel ve Yapısal Faktörler Etkili

Uzmanlara göre gübre fiyatlarındaki dalgalanmalarda küresel tedarik zinciri sorunları ve jeopolitik gelişmeler etkili olurken, ABD iç piyasasındaki sınırlı rekabet de maliyet artışını hızlandıran temel faktörler arasında yer alıyor.

Mısır ve Arpada Değişiklik Yok

Aynı dönemde mısır ve arpa ihracat vergilerinde herhangi bir değişikliğe gidilmedi. Her iki ürün için vergi oranı sıfır seviyesinde sabit tutuldu.

Gösterge Fiyatlar Güncellendi

Vergi hesaplamasında kullanılan gösterge fiyatlar da güncellendi. Buna göre:

• Buğday: 231,1 dolar
• Arpa: 208 dolar
• Mısır: 219,8 dolar

Bu değerler, önceki haftaya kıyasla sınırlı değişim gösterdi.

Tahıl Dengeleme Mekanizması Nasıl Çalışıyor?

Rusya’da buğday, arpa ve mısır için uygulanan esnek ihracat vergileri 2021 yılında yürürlüğe girdi. Sistem, tahıl piyasasında fiyat dalgalanmalarını sınırlamak amacıyla oluşturulan “tahıl dempferi” mekanizması kapsamında uygulanıyor.

Bu mekanizmaya göre vergi oranı, gösterge fiyat ile baz fiyat arasındaki farkın %70’i olarak hesaplanıyor. Gösterge fiyatlar ise Moskova Borsası’nda kayıt altına alınan ihracat sözleşmelerine dayanıyor.

Özellikle azotlu gübre fiyatları son bir haftada yüzde 7 ila 12 arasında yükseldi. Brezilya’da üre fiyatları bir haftada 78 dolar artarak ton başına 600–680 dolar seviyesine çıktı. Güneydoğu Asya’da fiyatlar yüzde 9 artışla 750 dolar seviyesine ulaşırken, Mısır ve Orta Doğu’da daha önce yüzde 30–36’lık artışlar kaydedildi.

Uzmanlara göre bu artışın temel nedenlerinden biri, Körfez ülkelerinin küresel gübre arzındaki kritik rolü. İran, Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri, dünya üre ihracatının yaklaşık yüzde 40’ını ve fosforlu gübre ihracatının yüzde 16’sını karşılıyor. Ayrıca fosfat üretiminde kritik öneme sahip olan kükürt ihracatının yaklaşık yarısı bu bölgeden sağlanıyor.

Dünya gübre ihracatının yaklaşık üçte biri Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleşirken, mevcut durumda deniz taşımacılığının büyük ölçüde aksadığı ve sevkiyatların sınırlı sayıda tankerle yapılabildiği belirtiliyor. Bu durum, özellikle ekim sezonu öncesinde küresel gıda güvenliği açısından önemli bir risk oluşturuyor.

Artan arz endişeleri karşısında ülkeler stoklarını güçlendirmeye yöneliyor. Çin’in gübre ihracatını sınırlandırma çağrısı yaptığı ve bu durumun küresel fiyatları yüzde 20’ye kadar artırabileceği ifade ediliyor. Hindistan’ın ise Rusya, Belarus ve Fas ile gübre tedarikini artırmak için görüşmelerini hızlandırdığı bildiriliyor.

Öte yandan ABD’nin Belarus merkezli potas üreticilerine yönelik bazı yaptırımları kaldırmasının küresel arzı kısmen rahatlatabileceği değerlendiriliyor.

Uzmanlar, mevcut gelişmelerin devam etmesi halinde Mayıs-Haziran döneminde özellikle pirinç, mısır ve şeker kamışı üretiminde kullanılan gübrelerde fiziki arz sıkıntısı yaşanabileceğine dikkat çekiyor. Bu durumun en çok Hindistan, Güneydoğu Asya ve Doğu Afrika’yı etkilemesi bekleniyor.

Birleşmiş Milletler verilerine göre, çatışmaların uzaması halinde küresel açlık riski de artabilir. Halihazırda 318 milyon olan yetersiz beslenen insan sayısının 45 milyon artabileceği öngörülüyor.

Uzmanlar, küresel gübre fiyatlarındaki artışın tarımsal üretim maliyetlerini yükselterek gıda fiyatlarına da yansıyabileceğini belirtiyor.

Ülke bazında değerlendirildiğinde, ABD yılın ilk iki ayında 10 milyon ton soya ihracatı gerçekleştirerek geçen yılın aynı dönemine göre 1,7 milyon tonluk artış kaydetti. Brezilya’nın ihracatı 9 milyon ton olurken, Paraguay ise 1,8 milyon tonluk ihracatla dikkat çekti.

Söz konusu dönemde küresel soya ithalatında en büyük pay Çin’e ait oldu. Çin’in ithalatı 12,3 milyon tona yükselirken, bu rakam geçen yılın aynı döneminde 9,31 milyon ton seviyesindeydi. Ülkedeki artan işleme kapasitesi ve iç talep, ithalatın yükselmesinde etkili faktörler arasında gösteriliyor.

2025/26 pazarlama yılının Mart-Şubat döneminde ise küresel soya ihracatı toplam 184 milyon tona ulaştı. Bu miktar, bir önceki yılın aynı dönemine göre 11,1 milyon tonluk artış anlamına geliyor.

Toplam ihracatın yüzde 61,4’ünün Çin’e yönlendirildiği belirtilirken, bu oran bir önceki yıl yüzde 59,4 seviyesindeydi. Son 12 aylık dönemde Çin’e yapılan soya ihracatı 113 milyon ton ile yeni bir rekor seviyeye ulaştı.

Uzmanlar, Çin’in küresel soya piyasasındaki belirleyici rolünün devam ettiğini ve talepteki artışın uluslararası fiyatlar ile ticaret dengeleri üzerinde etkili olmaya devam edeceğini ifade ediyor.

Yetkililer, Orta Doğu’daki savaşın ve Çin’in gübre ihracatına yönelik kısıtlamalarının küresel tedarik zincirinde daralma riski yarattığını belirtiyor. Bu durumun, özellikle ekim dönemine girilirken gübre arzını etkileyebileceği ifade ediliyor.

Hindistanlı bir hükümet yetkilisi, ülkenin mevcut gübre stoklarının geçen yıla kıyasla daha yüksek olduğunu ancak uzun sürebilecek bir çatışma durumunda arzın sıkılaşabileceğini söyledi. Bu nedenle Rusya ve diğer tedarikçi ülkelerle temasların sürdürüldüğü ve önümüzdeki aylarda ithalatın artırılmasının planlandığı bildirildi.

Halihazırda ülkede ciddi bir gübre kıtlığı bulunmadığı, ancak yaz sezonunda herhangi bir tedarik kesintisi yaşanmaması için önleyici adımlar atıldığı vurgulandı. Uzmanlar, gübre arzındaki olası daralmaların tarımsal üretim üzerinde doğrudan etkili olabileceğine dikkat çekiyor.

Küresel gübre piyasasında yaşanan belirsizlikler, tarım girdilerinin maliyetleri ve üretim planlamaları üzerinde belirleyici olmaya devam ederken, ülkelerin arz güvenliğini sağlamak için alternatif tedarik kanallarına yöneldiği görülüyor.

Revizyonun, özellikle son dönemdeki elverişli hava koşulları, kışlık buğday ekim alanlarındaki artış ve toprak nemi seviyelerindeki genel iyileşmeden kaynaklandığı belirtildi. Analistler, bu faktörlerin üretim potansiyelini olumlu yönde etkilediğini ifade etti.

Güncellenen tahmine göre kışlık buğday üretimi 64,6 milyon ton olarak öngörülürken, bu rakam bir önceki ay 62,9 milyon ton seviyesindeydi. Yazlık buğday üretim tahmini ise 23 milyon ton olarak sabit tutuldu.

Bununla birlikte, toprak nemi açısından bölgesel farklılıkların sürdüğüne dikkat çekildi. Özellikle önemli üretim merkezlerinden biri olan Rostov bölgesinde nem seviyelerinin ortalamanın altında kaldığı bildirildi.

SovEcon analistleri, üretim tahminindeki artışa rağmen daha iyimser beklentiler için erken olduğunu vurguladı. Açıklamada, buğday üretimi açısından kritik hava koşullarının Nisan ve Mayıs aylarında şekilleneceği ve bu dönemin riskler barındırdığı ifade edildi.

Uzmanlar, önümüzdeki aylarda hava koşullarının seyrinin hem Rusya’nın üretim miktarını hem de küresel buğday piyasalarındaki fiyat hareketlerini belirleyebileceğine dikkat çekiyor.

Proje, Florida Üniversitesi ile yapılan özel bir anlaşma çerçevesinde yürütüldü. Üretim sürecinde, kırmızı çilek çiçeklerinin ananas çiçekleriyle tozlaştırılması gibi ileri düzey laboratuvar teknikleri kullanıldı. Bu yöntemle çiçeklenmeden hasada kadar geçen süre yaklaşık 30 gün uzatıldı.

Uzmanlar, Hail bölgesinin uygun iklim koşulları ve gelişmiş sulama altyapısının bu üretim başarısında önemli rol oynadığını belirtiyor. Beyaz çilek, kendine özgü aroması ve yüksek piyasa değeriyle küresel ölçekte premium ürünler arasında yer alıyor.

Ürünün, özellikle Suudi Arabistan’ın turizm ve gastronomi sektörlerinde yeni fırsatlar yaratması bekleniyor. Lüks oteller, üst segment restoranlar ve catering hizmetleri için yerli ve yüksek değerli bir ürün olarak öne çıkan beyaz çilek, pazarda farklılaşma imkânı sunuyor.

Tarım ve turizmi birleştiren uygulamalar kapsamında Hail’deki çiftlikler ziyaretçilere açılmaya başlandı. Bu kapsamda ziyaretçilere hem üretim süreçlerini gözlemleme hem de tarımsal deneyim yaşama imkânı sunuluyor. Böylece tarımsal üretim, turizm gelirleriyle desteklenen çok yönlü bir ekonomik modele dönüşüyor.

Yetkililer, Florida Üniversitesi ile yapılan iş birliğinin yalnızca üretim değil, aynı zamanda bilgi ve teknoloji transferi açısından da önemli olduğunu vurguluyor. Bu tür uluslararası ortaklıkların, geleneksel ıslah süreçlerini hızlandırarak modern tarım tekniklerinin ülkeye kazandırılmasına katkı sağladığı ifade ediliyor.

Uzmanlara göre beyaz çilek üretimi, uygun teknoloji ve bilgi birikimi ile yüksek değerli tarım ürünlerinin Körfez bölgesi koşullarında da yetiştirilebileceğini gösteriyor. Aynı zamanda bu gelişme, Suudi Arabistan’ın genetik geliştirmeden üretime ve pazarlamaya kadar tüm tarımsal değer zincirinde yer alma hedefinin bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.

Sanayi ve Ticaret Bakanı Rui Miguêns de Oliveira, Angola’nın iç tüketimi karşılamak için günlük yaklaşık 850 bin dolar tutarında tavuk ithalatı yaptığını açıkladı. Bu durumun ülkenin dışa bağımlılığının boyutunu ortaya koyduğu ifade edildi.

Verilere göre Angola, 2025 yılında yaklaşık 228 bin ton tavuk ithal etti ve bu ithalat için 312 milyon doların üzerinde ödeme yaptı. İthalat miktarı bir önceki yıla göre yüzde 18,64 azalsa da, ülkenin toplam talebini karşılamada dış kaynaklara olan bağımlılık devam etti.

Son yıllarda yerli üretimde artış gözlendi. Tavuk üretimi 2019’da yaklaşık 28 bin ton seviyesindeyken 2025 yılında 63 bin tona yaklaştı. Ancak yıllık 300 bin ile 360 bin ton arasında olduğu tahmin edilen iç talep karşısında bu artışın yetersiz kaldığı değerlendiriliyor.

Sektörde üretimi etkileyen temel faktörlerden biri yem arzı olarak öne çıkıyor. Özellikle kanatlı yeminin ana bileşeni olan mısır üretimi 2019’da 2,8 milyon ton seviyesindeyken 2025 yılında yaklaşık 3,5 milyon tona yükseldi. Yetkililer, bu artışın kümes hayvancılığı sektörünün büyümesi için önemli bir potansiyel sunduğunu belirtiyor.

Buna karşın sektör, finansman ve altyapı alanlarında çeşitli zorluklarla karşı karşıya bulunuyor. Üreticilerin çiftlik kurulumları, kuluçkahane, yem fabrikası ve soğuk hava deposu gibi yatırımlar için finansmana erişimde güçlük yaşadığı ifade ediliyor. Ayrıca üreticilerin civciv, yem, aşı ve ekipman temini için işletme sermayesine ihtiyaç duyduğu, ancak finans kuruluşlarının tarımsal kredilere temkinli yaklaştığı belirtiliyor.

Altyapı eksiklikleri de sektörün gelişimini sınırlayan unsurlar arasında yer alıyor. Modern üretim tesisleri için gerekli olan elektrik ve su altyapısındaki yetersizlikler ile teknik personel ihtiyacı, üretim kapasitesinin artırılmasını zorlaştırıyor.

Angola hükümeti, kümes hayvancılığı sektörünü 2023-2027 Ulusal Kalkınma Planı kapsamına dahil ederek yerli gıda üretimini artırmayı ve küresel tedarik risklerine karşı dayanıklılığı güçlendirmeyi hedefliyor. Bu kapsamda ithalata yönelik tarife ve tarife dışı düzenlemeler uygulanırken, yerli yatırımları teşvik eden destek programları da devreye alındı.

Yetkililer, uzun vadede rekabetçi bir kümes hayvancılığı sektörünün oluşturularak hem iç talebin karşılanmasının hem de komşu ülkelere ihracat yapılmasının hedeflendiğini belirtiyor.

Geçmiş veriler, arz-talep dalgalanmalarına rağmen FAS/FOB oranlarının bol arzın fiyat üzerinde etkili bir baskı oluşturmadığını gösteriyor. Örneğin bu hafta Pazartesi günü oran %89,4 iken Salı günü %88,4 olarak kaydedildi. Bu, iç piyasa fiyatlarının ihracat fiyatlarını takip ettiğini ortaya koyuyor.

Analistler, bu durumun sebebini, yemlik hayvan çiftlikleri, süt çiftlikleri, domuz ve kanatlı üreticilerinin lojistik maliyetleri dikkate alındığında ihracat fiyatlarından daha yüksek değer ödemelerine bağlıyor.

Üreticiler için bu gelişme olumlu bir haber olarak değerlendiriliyor; çünkü mısır satışından elde edilecek gelir, hasat sonrası finansal yükümlülükleri ödemek veya 2026/27 kampanyası için girdi temin etmek açısından avantaj sağlıyor.

Malezya’da faaliyet gösteren Union Harvest, artan hammadde fiyatları nedeniyle yeni siparişleri geçici olarak durdurduğunu duyurdu. FGV Fertiliser Sdn Bhd ise üre, amonyum sülfat ve potasyum klorür gibi tek bileşenli gübrelerin satışını durdurdu.

Sabah eyaletinde faaliyet gösteren Sabah Softwoods Hybrid Fertiliser CEO’su Chun Chun Hong, son iki haftada bazı hammaddelerin fiyatlarının %100–150 arttığını belirtti. Bu durum, üreticilerin ön sipariş vermesini önlemek için alınan bir önlem olarak açıklanıyor.

Malezya Palm Yağı Üreticileri Derneği Genel Müdürü Roslin Azmi Hassan, gübre maliyetlerinin üretim giderlerinin yaklaşık %60’ını oluşturduğunu ve savaşın uzaması halinde fiyatların daha da yükseleceğini ifade etti.

Endonezya küçük çiftçiler grubunun Başkanı Gulat Manurung ise artan ithalat maliyetlerinin çiftçiler için kimyasal gübre fiyatlarını yükselttiğini belirterek, şu anda alternatif olarak organik gübre ile kombine kullanımın zorunlu hale geldiğini açıkladı.

Uzmanlar, küresel jeopolitik belirsizliklerin tarımsal üretim maliyetlerini ve tedarik zincirlerini ciddi şekilde etkilediğini vurguluyor.

Gübre, dünya nüfusunun yaklaşık yarısının gıda ihtiyacını karşılayan tarımsal üretimde hayati öneme sahiptir. Tedarik kesintileri, doğrudan çiftçilerin üretim alanlarını etkiler ve küresel gıda arzını tehdit eder.

2024 verilerine göre Orta Doğu ülkeleri—İran, Katar, Suudi Arabistan, BAE ve Bahreyn—dünyadaki amonyak ticaretinin %23’ünü, üre ticaretinin %34’ünü ve amonyumlu fosfat ticaretinin %18’ini sağladı. Daha geniş bir perspektifte ise bölge, temel gübrelerin yaklaşık %30’unun ihracatını gerçekleştiriyor.

Üre, en yaygın ticareti yapılan azotlu gübre olarak öne çıkıyor. 2024’te Hürmüz Boğazı üzerinden 18,5 milyon ton üre ihraç edildi. Uzun süreli kesintiler, küresel gübre piyasalarını hızla etkileyebilir.

Enerji fiyatlarındaki dalgalanmalar da üretim maliyetlerini doğrudan etkiliyor. Azotlu gübreler, amonyak üretiminde yoğun şekilde doğalgaz kullanılarak üretiliyor. Avrupa gibi yüksek maliyetli bölgelerde, enerji fiyatlarındaki artış gübre üretim maliyetlerini artırıyor. Fosfat zincirleri de Hürmüz Boğazı’na bağımlı; fosfat gübre üretimi için gerekli olan sürenin neredeyse yarısı bu güzergâh üzerinden taşınıyor.

Gübre tedarikindeki kesintiler, özellikle ithalata bağımlı Afrika ve Güney Asya’daki küçük çiftçiler için ciddi risk oluşturuyor. Gıda üretiminde verimlilik ve maliyetler doğrudan etkileniyor.

Uzmanlar, gübre tedarik zincirlerinin güvence altına alınmasının, tarımsal üretimi ve küresel gıda güvenliğini sağlamak açısından kritik olduğunu vurguluyor. Politika yapıcıların, gübreyi stratejik bir öncelik olarak görerek, ana taşımacılık yollarında kesintisiz tedariki garanti altına almaları gerekiyor.

Veriler, geçen yılın aynı dönemine göre ihracatın miktar bazında %26, değer bazında ise %51 arttığını ortaya koydu.

En büyük alıcı Hindistan

Rus ayçiçek yağı ihracatında en büyük payı Hindistan aldı. Hindistan’ı Türkiye, Çin, Mısır ve Suudi Arabistan izledi. Türkiye, 233 milyon dolarlık ithalatla ikinci sırada yer aldı.

Büyümenin ana sürükleyicisi Hindistan

İhracat artışının ana kaynağının Hindistan’a yapılan satışlar olduğu belirtildi. Bu ülkeye yapılan ihracat miktar bazında 1,6 kat artarken, değer bazında yaklaşık iki katına çıktı.

Çin pazarında hızlı artış

Çin’e yapılan ayçiçek yağı ihracatında da dikkat çekici bir yükseliş kaydedildi. Değer bazında ihracatın 3,2 kat arttığı bildirildi.

Küresel talep artışı dikkat çekiyor

Veriler, Rusya’nın bitkisel yağ ihracatında küresel talep artışının sürdüğüne işaret ederken, özellikle Asya pazarının büyümede belirleyici rol oynadığı değerlendiriliyor.

Buğday ve arpa üretiminde gerileme

Rapora göre, buğday üretiminin 142,6 milyon ton seviyesine gerilemesi bekleniyor. Verimlerin 2025 yılındaki yüksek seviyelerden düşeceği tahmin edilirken, mevcut nem koşullarının üretim açısından olumlu olduğu ifade ediliyor.

Arpa üretiminin de yıllık bazda düşerek 59,3 milyon tona gerilemesi öngörülüyor.

Bölgesel gelişmeler üretimi etkiliyor

Güney Avrupa’da üretim sürecinin kritik aşamasına girildiği ve toprak neminin yüksek olduğu belirtilirken, diğer bölgelerde bu sürecin Mayıs ayında başlayacağı ifade ediliyor. Bu durum, üretim beklentilerinde bölgesel farklılıkların etkili olacağını gösteriyor.

Mısır üretimi toparlanıyor, ekim alanı daralıyor

2025 yılında kuraklıktan etkilenen mısır üretiminin 2026’da toparlanması bekleniyor. Ancak çiftçilerin son yıllardaki verim düşüşleri nedeniyle mısır ekim alanlarını azaltarak ayçiçeği ve soya gibi alternatif ürünlere yöneldiği belirtiliyor.

Mısır üretiminin 60,7 milyon tona çıkması beklenirken, ekim alanlarının 8,1 milyon hektara gerileyeceği öngörülüyor.

Kolza üretiminde düşüş beklentisi

Kolza üretiminin 21,1 milyon ton seviyesine gerilemesi bekleniyor. Verimlerde normalleşme öngörülürken, ekim alanlarında artış dikkat çekiyor.

Düşüşte maliyet ve fiyat baskısı etkili

Üretimdeki gerilemenin temel nedenleri arasında artan üretim maliyetleri ve düşük fiyat koşulları öne çıkıyor. Önceki sezondaki yüksek rekolte sonrası oluşan beyaz mısır arz fazlası, iç piyasada fiyatların maliyetlerin altına gerilemesine neden oldu.

Ayrıca ABD’den yapılan yüksek miktardaki ithalat da yerli üretici üzerindeki fiyat baskısını artırarak ekim kararlarını sınırlıyor.

İthalat artmaya devam edecek

Üretimdeki düşüşe rağmen Meksika’nın mısır ithalatının artarak 26,8 milyon tona ulaşması bekleniyor. Ülkenin en büyük tedarikçisi konumundaki ABD, rekabetçi fiyatlar, güçlü lojistik altyapı ve istikrarlı arz kapasitesi sayesinde ithalatın büyük bölümünü karşılamayı sürdürüyor.

Tüketimde artış sürüyor

Toplam mısır tüketiminin ise %2 artışla 52,5 milyon tona ulaşacağı tahmin ediliyor. Artışta özellikle yem sektörü ve hayvancılıkta kullanılan sarı mısıra olan talep belirleyici rol oynuyor.

Buna karşılık, tortilla gibi geleneksel ürünlerin üretiminde kullanılan beyaz mısır tüketiminin görece istikrarlı kalması bekleniyor.

Nüfus ve et sektörü talebi destekliyor

Meksika’da nüfusun 133 milyona yaklaşmasının ve ekonomik büyümenin iç tüketimi destekleyeceği öngörülüyor. Özellikle et sektöründeki gelişim, yem talebini artırarak tahıl piyasasını doğrudan etkiliyor.

Dışa bağımlılık devam edecek

Tüm bu gelişmeler çerçevesinde Meksika’nın küresel tahıl piyasasında en büyük ithalatçılardan biri olmayı sürdüreceği değerlendiriliyor. Sınırlı üretim kapasitesi ve yüksek iç talep, ülkenin dış tedarike bağımlılığını artıran temel faktörler arasında yer alıyor.

Ülkede ayçiçeği, bitkisel yağ üretimi açısından önemli bir tarımsal ürün olmaya devam ediyor. Ortalama 110 bin hektarlık ekim alanıyla dünya toplamının %0,4’ünden daha az bir paya sahip olan İtalya’da, ayçiçeği özellikle Marche (35 bin hektar), Umbria (15 bin 400 hektar) ve Toskana (15 bin hektar) bölgelerinde öne çıkıyor. Bu bölgelerde ayçiçeği, sert buğday ve diğer tahılların ardından ekim nöbetinde ekonomik açıdan uygun ürünlerden biri olarak değerlendiriliyor.

Buna karşın, ayçiçeği üretim alanı yıllar içinde önemli bir değişim göstermedi. Örneğin 2012 yılında 112 bin hektar olan ekim alanı, günümüzde yaklaşık 110 bin hektar seviyesinde bulunuyor.

İç pazarda ayçiçeği ticareti, sınırlı sayıda alıcıya karşılık çok sayıda tedarikçinin bulunduğu bir yapı sergiliyor. Sektörde öne çıkan sanayi grupları arasında biyoyakıt alanında da faaliyet gösteren Tampieri Grubu ve kuzeydoğuda birçok tesisi bulunan Cereal Docks yer alıyor.

Genel ekim alanlarının artması beklenmezken, organik ayçiçeği üretiminde son yıllarda dikkat çekici bir büyüme yaşandı. Sinab verilerine göre, 2015 yılında 5.576 hektar olan organik ayçiçeği ekim alanı 2024 itibarıyla yaklaşık 13 bin hektara yükselerek toplam alanın %11,7’sine ulaştı.

Bu artışta tarımsal desteklerin yanı sıra organik ürünlerin daha yüksek fiyat avantajı etkili oldu. 2024 yılında organik ayçiçeğinin ortalama fiyatı ton başına 490 euro olurken, bu rakam konvansiyonel ürünlere göre yaklaşık 55 euro daha yüksek gerçekleşti. Bir önceki yıl ise fark yaklaşık 190 euroya kadar çıktı.

Uzmanlar, organik üretimde verim daha düşük ve maliyetler daha yüksek olsa da, İtalya gibi nispeten küçük pazarlarda organik ayçiçeğinin çiftçiler için önemli bir alternatif olmaya devam ettiğini belirtiyor.

ABD Tarım Bakanlığı’nın tahminine göre, 2025/26 sezonunda Çin’in toplam mısır ithalatı 8 milyon tona ulaşacak; bu, bir önceki sezona göre ciddi bir artış anlamına geliyor (2024/25 sezonunda 1,8 milyon ton). Rekor rekolteye (301,2 milyon ton) rağmen Çin, ithalat yoluyla arz çeşitliliğini artırıyor.

Çin’in mısır tedarikçileri arasında Brezilya, ABD, Rusya ve Ukrayna öne çıkıyor. Ticaret anlaşmazlıkları nedeniyle 2025 yılında ABD’den Çin’e yapılan mısır sevkiyatı neredeyse dururken, Brezilya ve Rusya’nın payları önemli ölçüde arttı: Brezilya’nın payı %47’den %61’e yükselirken, Rusya’nın payı %1’den %17’ye çıktı. Analistler, bu durumun Rusya’nın Çin pazarındaki konumunu güçlendirdiğini vurguluyor.

Bu sonuçla Rusya, Güney Kore’nin mısır tedarikçileri arasında üçüncü sıraya yükseldi. Ülkede en çok mısır gönderenler sırasıyla ABD (707,1 bin ton), Brezilya (59,1 bin ton), Rusya (51,4 bin ton), Ukrayna (49,9 bin ton) ve Arjantin (7,2 bin ton) oldu.

Güney Kore’nin Rusya’dan buğday ithalatı da Şubat 2026’da maksimum seviyelere ulaştı: 48,7 bin ton (12,3 milyon dolar). Bu miktar, Ocak ayına göre %15 artış gösterirken, geçen yılın Şubat ayına kıyasla %7 azaldı. Burada da Rusya üçüncü sırada yer aldı. İlk beş tedarikçi ABD (135,6 bin ton), Avustralya (74,6 bin ton), Kanada (44,6 bin ton) ve Türkiye (969,4 ton) olarak sıralandı.

Uzmanlar, bu artışın Güney Kore’nin tahıl güvenliği ve tedarik çeşitliliği açısından önem taşıdığını belirtiyor.