Trump–Şi görüşmesi sonrası soya fiyatları yükseldi

ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile bir gün önce gerçekleştirdiği telefon görüşmesine ilişkin açıklamasında, Çin’den ABD menşeli soya alımlarının artırılmasını talep ettiğini bildirdi. Trump, mevcut sezon için daha önce 12 milyon ton olarak açıklanan alım taahhüdünün 20 milyon tona yükseltilmesini istediğini ifade etti.

Bu açıklamanın ardından emtia piyasalarında hızlı bir fiyat hareketi yaşandı. Chicago Ticaret Borsası’nda mart vadeli soya kontratları sabah saatlerinde yüzde 4,9 oranında yükseldi. Gün içinde kazançların bir kısmı geri verilse de kontratlar günü ton başına 401 dolar seviyesinde, günlük yüzde 2,5 artışla kapattı. Aylık bazda yükseliş yüzde 2,5 olarak kaydedildi.

ABD’nin 2025/26 pazarlama yılı soya ihracatı, 29 Ocak itibarıyla 22 milyon ton seviyesinde bulunuyor. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 35,7 daha düşük olsa da, ocak ayı başına kıyasla farkın yaklaşık yüzde 10 oranında kapandığı görülüyor.

Soya fiyatlarındaki yükselişte, ham petrol piyasasındaki sert hareketler de etkili oldu. ABD’nin, İran ile yapılması planlanan nükleer müzakerelerde yaşanan anlaşmazlıklar nedeniyle görüşmelerden çekilebileceğine yönelik açıklamaları petrol fiyatlarını yukarı taşıdı. Daha sonra ABD’nin, İran’ın talebi doğrultusunda görüşmelerin Umman’da yapılmasını kabul ettiğine dair haberler üzerine petrol fiyatları geriledi.

Bununla birlikte Güney Amerika’dan gelen arz sinyalleri soya fiyatları üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor. Brezilya’da soya üretimine ilişkin beklentilerin yükselmesi ve Arjantin’de yağış tahminlerinin güncellenmesi piyasalarda fiyat baskısını artırdı.

Arjantin’de 30 Ocak itibarıyla soya ekimi toplam alanın yüzde 96,2’sine ulaştı. Ancak kuzey bölgelerde ekim oranı yüzde 75–80 seviyesinde kaldı. Aşırı toprak nemi ekimi geciktirirken, ülkenin bazı bölgelerinde devam eden kuraklık bitkiler üzerinde stres oluşturuyor.

Arjantin Tahıl Borsası verilerine göre, ülkedeki soya ekili alanların yüzde 13’ü kötü, yüzde 34’ü orta, yüzde 53’ü ise iyi veya çok iyi durumda bulunuyor. Yetersiz toprak nemine sahip alanların oranı yüzde 32’ye yükseldi. Bu gelişmeler nedeniyle 2025/26 sezonu için Arjantin’in soya üretim tahmini 1 milyon ton düşürülerek 48 milyon tona revize edildi.

Piyasa analistleri, önümüzdeki dönemde soya piyasasının Güney Amerika’daki hasat gelişmeleri ve ABD’de mart ayından itibaren açıklanacak ekim tahminlerinin etkisi altında kalacağını belirtiyor. Ancak temel belirleyici unsurun, Çin’in Brezilya’dan daha ucuz, ABD’den ise daha pahalı soya arzını ne ölçüde absorbe edebileceği olacağı ifade ediliyor.

Trump’ın açıklamasının ardından soya kontratlarında 25–27,5 sentlik artışlar görülürken, yeni mahsul vadeli kontratlar da 4–11,25 sent yükseldi. Nakit soya fiyatı ortalaması 26,25 sent artışla bushel başına 10,27 dolar seviyesine çıktı. Soya küspesi ve soya yağı fiyatlarında da artış kaydedildi.

Piyasalar, ABD Tarım Bakanlığı’nın perşembe günü açıklayacağı haftalık ihracat satış raporunda, soya satışlarının 400 bin ile 1,6 milyon ton arasında gerçekleşmesini bekliyor.