Rusya Devlet Duması tahıl ticaretinde denetimi sıkılaştırıyor

Rusya Devlet Duması, tahıl ve tahıl ürünlerinin dolaşımına yönelik denetim mekanizmalarını güçlendirmeyi amaçlayan yeni bir yasa teklifini gündemine aldı. 1148367-8 numaralı yasa teklifiyle, tarım üreticilerinin ve ticaret aktörlerinin Federal Devlet Bilgi Sistemi “Zerno”ya (FGIS Zerno) girmekle yükümlü olduğu eşlik eden belgelerin denetiminin Rosselhoznadzor’a devredilmesi öngörülüyor.

Denetim yetkilerinin kapsamı genişletiliyor

Teklifin yazarları arasında Devlet Duması milletvekilleri Aleksey Gordeyev, Vladimir Kaşin ve diğer isimler yer alıyor. Düzenlemeyle birlikte, tahılın kalite ve güvenliğine ilişkin devlet denetiminin kapsamının genişletilmesi hedefleniyor. Bu kapsamda, tarım işletmelerinin FGIS Zerno sistemine girdiği bilgilerin eksiksiz ve doğru olup olmadığının resmî denetim konusu haline getirilmesi planlanıyor.

“Kapatılmamış belgeler” sorunu gerekçe gösterildi

Yasa teklifinin hazırlanmasında, 2025 yılında tespit edilen sistematik bir sorunun etkili olduğu belirtiliyor. Buna göre, söz konusu dönemde 105 bini aşkın sevkiyat ve ticari belge yasal süre içinde kapatılmadı. Bu durum, 2,7 milyon tondan fazla tahılın ticari işlemlerinin resmî olarak teyit edilememesine yol açtı.

Yetkililer, bu tür uygulamaların tahılın gerçek dolaşım hacmini gizlediğini ve etkin piyasa denetimini zorlaştırdığını ifade ediyor.

Mevzuattaki boşluk kapatılmak isteniyor

Mevcut yasal çerçevede, FGIS Zerno sistemine bilgi sunulmaması veya eksik bilgi verilmesi durumunda, kalite ve güvenlik denetimleri kapsamında doğrudan bir yaptırım mekanizması bulunmuyor. Yeni yasa teklifiyle bu boşluğun giderilmesi ve Rosselhoznadzor’a planlı ve plansız denetimlerde belge kontrolü yapma, uyarı verme ve ihlallerin giderilmesi için talimat düzenleme yetkisi tanınması amaçlanıyor.

Yürürlük tarihi 2026 olarak öngörülüyor

Teklifte, düzenlemenin 1 Eylül 2026 tarihinde yürürlüğe girmesi öngörülüyor. Ayrıca, yasanın kabul edilmesinin ardından altı ay içinde ilgili ikincil mevzuatta — Hükümetin 1079 ve 1722 sayılı kararları dahil — gerekli değişikliklerin yapılmasının planlandığı bildiriliyor.

Yasa teklifini hazırlayanlar, düzenlemenin tahıl piyasasında şeffaflığı artıracağını, piyasa aktörlerinin yükümlülüklerini daha disiplinli şekilde yerine getirmesini sağlayacağını ve devletin ürünlerin tüm yaşam döngüsünü daha etkin biçimde izlemesine katkı sunacağını belirtiyor.