Çinli bilim insanları kendini çoğaltabilen çeltik geliştirdi
DünyaÇin’de geliştirilen yeni hibrit çeltik, tohumlarını döllenme olmadan üretme özelliği sayesinde nesiller boyunca aynı genetik yapıyı koruyabiliyor. Uzmanlara göre bu gelişme, çeltik üretiminde maliyetleri düşürerek sektörde yapısal bir dönüşüm yaratabilir.
Çinli bilim insanları, modern bitki ıslahının en önemli sorunlarından biri olarak görülen hibrit bitkilerin üstün özelliklerini nesiller boyunca koruyamaması problemine çözüm getiren bir çeltik geliştirdi. Araştırmacılar, çeltiğin en verimli hibrit formunu her nesilde aynı genetik yapı ile çoğaltabilmesini sağlayan bir yöntem üzerinde başarı elde etti.
Geliştirilen bu yeni çeltik, apomiksis adı verilen biyolojik mekanizma sayesinde tohumlarını döllenme olmadan oluşturabiliyor. Bu sayede oluşan tohumlar, ana bitkinin genetik özelliklerini eksiksiz biçimde taşıyor. Böylece birinci nesil hibritlerde elde edilen yüksek verim, dayanıklılık ve kalite özellikleri sonraki kuşaklara kayıpsız aktarılabiliyor.
Altı yeni çeltik çeşidi tarlada denendi
Araştırma kapsamında, apomiksis özelliği kazandırılmış altı farklı çeltik çeşidi Çin’in Hainan ve Zhejiang eyaletlerinde yetiştirilerek deneme üretimlerinden geçirildi. Elde edilen sonuçların, hem genetik stabilite hem de verimlilik açısından beklentileri karşıladığı bildirildi.
Çiftçiler için tohum maliyetleri düşebilir
Yeni geliştirilen çeltik sayesinde üreticiler, her sezon yeniden pahalı hibrit tohum satın almak zorunda kalmadan kendi tohumlarını üretebilecek. Uzmanlar, bunun çeltik üretim maliyetlerini önemli ölçüde düşürerek ekim alanlarının genişlemesine ve toplam üretimin artmasına katkı sağlayabileceğini belirtiyor.
En büyük engel: yüksek fiyat
Teknolojinin yaygınlaşmasının önündeki en önemli engel ise maliyet olarak öne çıkıyor. Mevcut durumda, yeni geliştirilen çeltik hibritlerinin fiyatı geleneksel hibritlere kıyasla 10 ila 20 kat daha yüksek seviyede bulunuyor. Ancak Çinli bilim insanları, üretim ölçeğinin büyümesiyle birlikte fiyatların 500 gram tohum için 2–5 yuan seviyesine düşürülebileceğini ifade ediyor. Bu rakam, geleneksel çeltik tohumlarıyla benzer bir düzeye işaret ediyor.
Küresel çeltik piyasasında dengeler değişebilir
Uzmanlara göre, kendini çoğaltabilen çeltiğin yaygın biçimde kullanılması halinde, küresel tohum pazarında önemli değişimler yaşanabilir. Mevcut sistemde hibrit tohum satışlarından gelir elde eden uluslararası şirketlerin bu gelişmeye mesafeli yaklaşabileceği belirtiliyor.
Buna karşılık, çeltik üreticileri açısından yeni teknoloji, üretim ekonomisini kökten değiştirebilecek bir potansiyel taşıyor. Geniş ölçekli uygulamaya geçilmesi durumunda, çeltik tarımında verim, maliyet ve tohum bağımlılığı açısından yeni bir dönemin başlayabileceği değerlendiriliyor.
İlginizi Çekebilir