CHP’li Sarıbal: Gübre ve mazot artışı üretimi vurdu

CHP Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde düzenlediği basın toplantısında tarım sektöründe artan girdi maliyetlerine dikkat çekti. Gübre ve mazot fiyatlarındaki yükselişin üretimi doğrudan tehdit ettiğini belirten Sarıbal, mevcut koşullarda çiftçinin üretimi sürdüremeyeceğini ifade etti.

Sarıbal, savaş öncesinde ton başına 490 dolar olan üre gübresinin kısa sürede 700 doların üzerine çıktığını, Türkiye’de ise maliyet artışının daha sert hissedildiğini söyledi. Navlun, depolama, paketleme ve işçilik gibi kalemlerdeki yükselişin fiyatları katladığını belirten Sarıbal, bir ay önce 21–25 bin lira seviyesinde olan üre gübresinin ton fiyatının 35 bin liraya ulaştığını kaydetti.

Mazot fiyatlarının 72–80 lira bandına çıktığını hatırlatan Sarıbal, bu maliyetlerle üretimin sürdürülebilir olmadığını vurgulayarak, “Bu maliyetlerle üretim nasıl sürdürülecek? Çiftçi artık zarar etmeyi göze alarak üretim yapıyor” dedi.

Gübre üretimi ithalata bağlı

Türkiye’nin gübre üretiminde dışa bağımlı bir yapıya sahip olduğunu belirten Sarıbal, fosfat, potas ve doğal gaz gibi temel girdilerde ithalata bağımlılığın sürdüğünü ifade etti. 2025 verilerine göre gübre üretiminin yüzde 3 azalarak 4,57 milyon tona gerilediğini, tüketimin ise yüzde 6 düşüşle 6,54 milyon ton olduğunu aktaran Sarıbal, üretimin tüketimi karşılamaktan uzak kaldığını söyledi.

2003-2024 döneminde gübre tüketiminin ortalama yüzde 72’sinin ithalatla karşılandığını hatırlatan Sarıbal, yerli üretimin de ithal girdilere bağlı olduğunu vurguladı.

Destekler yetersiz kaldı

Tarım desteklerine ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Sarıbal, açıklanan destek paketlerinin sahaya yeterince yansımadığını belirtti. Açıklanan 81 milyar liralık destek paketinin yalnızca 21,1 milyar lirasının ödendiğini ifade eden Sarıbal, kalan desteklerin çiftçiye ulaşmadığını söyledi.

2026 bütçesinde tarıma ayrılan 167 milyar 634 milyon liralık desteğe rağmen bazı kalemlerin kaldırıldığını belirten Sarıbal, alan bazlı desteklerin sona erdirildiğini ve bazı ürünlerde prim desteklerinin bütçede karşılık bulmadığını dile getirdi.

“Sorun yapısal, çözüm kamusal politika”

Tarımda yaşanan krizin yalnızca fiyat artışlarıyla sınırlı olmadığını vurgulayan Sarıbal, temel sorunun yapısal olduğunu ifade etti. Küresel piyasalara bağımlılığın azaltılması gerektiğini belirten Sarıbal, güçlü kamusal politikalar ve destek mekanizmaları olmadan üretimin sürdürülebilir olmayacağını söyledi.

Sarıbal, çiftçiye yeterli destek verilmemesi durumunda gıda enflasyonunun artacağını ve toplumun geniş kesimlerinin gıdaya erişimde zorlanacağını belirterek, tarım politikalarının yeniden ele alınması gerektiğini kaydetti.