CHP’li Sarıbal: 2025’te tarım küçüldü, destekler yetersiz

CHP Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde düzenlediği basın toplantısında 2025 yılına ilişkin tarım verilerini değerlendirdi. Sarıbal, tarım sektörünün ekonomik büyümeden olumsuz etkilendiğini belirterek, üreticinin gelir kaybı yaşadığını ifade etti.

Sarıbal’ın paylaştığı verilere göre, 2025 yılının üçüncü çeyreğinde Türkiye ekonomisi yüzde 3,7 büyürken, tarım sektörü aynı dönemde yüzde 12,7 oranında küçüldü. Birçok üründe rekolte kayıplarının yüzde 60 seviyelerine ulaştığını belirten Sarıbal, iklim koşullarının yanı sıra uygulanan politikaların da bu tabloyu ağırlaştırdığını söyledi.

Tarımın milli gelirdeki payı geriledi

Sarıbal, 2002 yılında tarımın milli gelirdeki payının yüzde 10,2 olduğunu, bu oranın 2025 itibarıyla yüzde 5,8’e düştüğünü ifade etti. Tarım sektörünün milli gelirden aldığı payın yüzde 2,8 ile tarihsel olarak en düşük seviyeye gerilediğini belirten Sarıbal, tarımdan elde edilen aylık ortalama gelirin 2025 yılında asgari ücretin altında kaldığını dile getirdi.

Tarımda istihdamın da azaldığını kaydeden Sarıbal, 2002’de yüzde 35 olan tarım istihdam oranının günümüzde yüzde 14,8’e gerilediğini, 2025’in üçüncü çeyreğinde tarım sektöründe çalışan sayısının yıllık bazda 165 bin kişi azalarak 5 milyon seviyesine düştüğünü aktardı.

“Çiftçinin destek alacağı 1,4 trilyon TL var”

Tarım Kanunu’na göre gayrisafi yurt içi hasılanın en az yüzde 1’i oranında destek verilmesi gerektiğini hatırlatan Sarıbal, 2025 yılında da bu yükümlülüğün yerine getirilmediğini söyledi. Bu nedenle çiftçilerin cari fiyatlarla devletten alacağının 1,4 trilyon TL’ye ulaştığını ifade etti.

Desteklerin yetersizliği nedeniyle çiftçilerin bankalara yöneldiğini belirten Sarıbal, Kasım 2025 itibarıyla çiftçilerin bankalara olan borcunun yıllık bazda yüzde 43 artarak 1,2 trilyon TL’ye çıktığını, takibe alınan tarımsal kredilerin ise 12,2 milyar TL’ye yükseldiğini kaydetti. Aynı dönemde traktör üretiminin yüzde 41 düşüşle 68 binden 40 bine gerilediğini söyledi.

Girdi fiyatlarında sert artış

Sarıbal, tarımsal girdi fiyatlarındaki artışın üretim maliyetlerini yükselttiğini belirterek, gübre, yem ve tarım ilacı fiyatlarında yaşanan artışlara dikkat çekti. Türkiye Ziraat Odaları Birliği verilerine göre, ÜRE gübresinde yıllık artışın yüzde 51’i aştığını, DAP gübresinde artışın yüzde 41’e ulaştığını aktardı.

Gıda fiyatlarına da değinen Sarıbal, Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü verilerine göre dünya genelinde gıda fiyatlarının gerilerken, Türkiye’de gıda enflasyonunun yüksek seyrini sürdürdüğünü belirtti.