ATB Başkanı Çandır: Antalya’da tarım maliyetleri arttı

Antalya Ticaret Borsası (ATB) Mart Ayı Meclis Toplantısı’nda konuşan Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır, tarım ve gıda sektöründe artan maliyetler ile küresel gelişmelerin etkilerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Çandır, bölgesel savaşların yalnızca siyasi değil, ekonomik ve tarımsal sonuçlar doğurduğunu belirterek, enerji fiyatlarından lojistiğe, gıda sistemlerinden üretim süreçlerine kadar geniş bir alanda olumsuz etkilerin hissedildiğini söyledi. Antalya’nın tarım, turizm ve ticaret yapısı nedeniyle bu gelişmelerden doğrudan etkilendiğini ifade etti.

Girdi maliyetleri üretimi baskılıyor

Enerji fiyatlarındaki artışın mazot ve gübre başta olmak üzere tüm tarımsal girdilere yansıdığını vurgulayan Çandır, Antalya’nın 2025 verilerine göre 181 bin tonluk kimyevi gübre tüketimiyle Türkiye’de 8. sırada yer aldığını belirtti. Buna karşın birim alanda yoğun gübre kullanımı nedeniyle maliyet artışlarının üreticiyi daha fazla etkilediğini dile getirdi.

Girdi maliyetlerindeki artışın rekabet gücünü zayıflattığını kaydeden Çandır, tarımın yalnızca bir sektör değil, aynı zamanda gıda güvenliği ve ekonomik dayanıklılık açısından stratejik bir alan olduğunu vurguladı.

Dışa bağımlılık ve kırılganlık

Türkiye’nin enerji, gübre, yem ve zirai ilaç gibi temel tarım girdilerinde dışa bağımlı olduğunu ifade eden Çandır, bu durumun sektörü kırılgan hale getirdiğini söyledi. Üreticinin artan maliyetleri karşılamakta zorlandığını belirten Çandır, tarımsal üretimin sürdürülebilirliği için destekleme politikalarının yeniden ele alınması gerektiğini dile getirdi.

Tedarik ve lojistik sorunları öne çıkıyor

Tedarik zincirinde yaşanan aksaklıkların üretimi doğrudan etkilediğini belirten Çandır, tarımda zaman kaybının telafisinin olmadığını ifade etti. Enerji ve lojistikteki sorunların girdilere erişimi zorlaştırdığını, bunun da verim ve üretim üzerinde olumsuz sonuçlar doğurduğunu söyledi.

Avrupa Birliği’nin tedarik güvenliği odaklı politikalarına da değinen Çandır, “Made in EU” düzenlemesinin Türkiye için fırsatlar kadar maliyet artışı riskleri de barındırdığını ifade etti.

Navlun ve ihracat baskısı

Artan navlun maliyetlerinin ihracatta rekabet gücünü zayıflattığını belirten Çandır, Antalya’nın örtü altı üretim ve tarımsal ihracat gücüyle öne çıktığını ancak maliyet baskısının bu avantajı tehdit ettiğini söyledi.

Tarımda yapısal sorunlar sürüyor

Tarım sektörünün son 25 yılda 8 kez daraldığını belirten Çandır, sektörün 2025 yılını yüzde 8,8 küçülmeyle kapattığını ifade etti. Tarımın ekonomik büyümenin gerisinde kaldığını vurgulayan Çandır, sorunun geçici değil yapısal olduğunu kaydetti.

Su yönetimi kritik önemde

2026 yılı temasını “su” olarak belirlediklerini hatırlatan Çandır, su kaynaklarının korunmasının tarımsal üretimin sürdürülebilirliği açısından hayati olduğunu vurguladı. Ulusal Su Planı’nın uygulanmasının önemine dikkat çekerek, verimliliği artıran ve suyu koruyan üretim modellerine geçilmesi gerektiğini söyledi.